Centralna banka (CBCG) objavila je novi spisak preduzeća sa blokiranim računima, na kojem se nalazi 27 blokiranih preduzeća više nego na prethodnom.
Na novom spisku, koji CBCG u skladu sa Zakonom o platnom prometu objavljuje mjesečno, nalazi se 21,2 hiljade kompanija sa evidencije Centralnog registra privrednih subjekata (CRPS) i CBCG. Od ukupnog broja blokiranih preduzeća, 3,45 hiljada ih je na evidenciji CBCG, a ne nalaze se u CRPS-u.
U skladu sa Zakonom o platnom prometu, obaveza CBCG je da objavljuje podatke u vezi sa postupkom prinudne naplate i to nazive kompanija, odnosno preduzetnika, njihove matične brojeve, iznose blokade računa i broj dana neprekidnog trajanja blokade.
Iz CBCG su objasnili da se matični brojevi za preduzetnike ne objavljuju, jer se u Centralnom registru transakcionih računa Centralne banke, oni vode po jedinstvenom matičnom broju (JMB) građana, čije objavljivanje nije u skladu sa Zakonom o zaštiti podataka o ličnosti.
Podatke CBCG objavljuje jednom mjesečno na internet stranici, prvog radnog dana po isteku mjeseca, sa presjekom stanja na posljednji dan u mjesecu, po azbučnom redu naziva preduzeća i preduzetnika.
U periodu od jula 2012, kada je CBCG počela da objavljuje podatke, do 9. januara 2014. godine, podaci su objavljivani u skladu sa tada važećim zakonom o platnom prometu u zemlji i to za kompanije, odnosno preduzetnike kada je blokada računa iznosila više od deset hiljada eura u neprekidnom trajanju više od 30 dana.
Imena kompanija se objavljuju na sajtu CBCG, www.cbcg.me, a u cilju obezbjeđivanja pune nepristrasnosti objavljuju se po azbučnom redu.

Portal ETV

original

viewImage

baseImage

610x380

500x500

400x240

400x203

thumbnail

Više blokiranih preduzeća

Prosječna ponderisana efektivna kamatna stopa na ukupno odobrene kredite, koja obuhvata sve njihove troškove, u oktobru je na mjesečnom nivou pala 0,02 procentna poena i iznosila je 6,23 odsto, pokazuju podaci Centralne banke (CBCG).
- Prosječna ponderisana nominalna kamatna stopa banaka na ukupno odobrene kredite na mjesečnom nivou je bila niža 0,01 procentni poen i iznosila je 5,72 odsto - navodi se u Biltenu CBCG.
Kamatne stope na novoodobrene kredite u oktobru su pale, efektivna 0,19 procentnih poena na 6,04 odsto, a nominalna 0,07 procentnih bodova na 5,55 odsto.
Kamatne stope mikrokreditnih finansijskih institucija (MFI) na ukupno odobrene kredite u oktobru su pale, efektivna 0,23 procentna poena na 20,41 odsto, a nominalna 0,19 procentnih bodova na 18,41 odsto.
Kamatne stope MFI na novoodobrene kredite u oktobru su pale, efektivna 1,55 procentna poena na 18,62 odsto, a nominalna 1,26 procentnih bodova na 16,9 odsto.
Prosječna ponderisana efektivna kamatna stopa na depozite u oktobru je bila 0,01 procentni poen viša nego u septembru i iznosila je 0,27 odsto.
Razlika između aktivnih i pasivnih kamatnih stopa u oktobru je iznosila 5,96 procentnih poena i bila je niža u odnosu na septembar.

1250x600

1084x550

CBCG: Pad kamatnih stopa

Ukupan priliv stranih direktnih investicija (SDI) u prvih devet mjeseci iznosio je 701,89 miliona eura, dok se istovremeno iz zemlje odlilo 335,76 miliona eura, pokazuju preliminarni podaci Centralne banke (CBCG).
Neto priliv stranih direktnih investicija u prvih devet mjeseci iznosio je 366,13 miliona eura, što je 1,69 odsto manje nego u istom periodu prošle godine.
- Ukupan priliv stranih direktnih investicija veći je 6,65 odsto u odnosu na uporedni period - navodi se u Biltenu CBCG.
Iz zemlje se po osnovu ulaganja rezidenata u inostranstvo odlilo 80,15 miliona eura, dok su povlačenja sredstava nerezidenata investiranih u Crnu Goru iznosila 255,61 milion.
Priliv stranih direktnih investicija u formi vlasničkih ulaganja iznosio je 448,11 miliona eura, što čini 63,84 odsto ukupnog. Od toga je u nekretnine uloženo 361,78 miliona EUR, a u preduzeća i banke 86,33 miliona eura.
Priliv SDI u formi interkompanijskog duga iznosio je 221,68 miliona eura, što je 2,22 odsto više nego u istom prošlogodišnjem periodu. Preostalih 4,58 odsto se odnosilo na ostala ulaganja, odnosno na priliv po osnovu povlačenja ulaganja iz inostranstva.

Iz države se odlilo 335,76 miliona eura

Vrijednost realizovanog platnog prometa za 30 radnih dana u novembru iznosila je 1,86 milijardi eura - pokazuju podaci Centralne banke (CBCG).
Od toga je 93,58 odsto realizovano u Real Time Gross Settlement (RTGS) sistemu, a ostatak u Deferred Net Settlement (DNS) sistemu.
U RTGS sistemu se obavljaju pojedinačne platne transakcije između učesnika po bruto principu u realnom vremenu, a u DNS sistemu međubankarske platne transakcije po neto principu u odloženom vremenu.
- U novembru je za 30 radnih dana realizovano ukupno 1,2 miliona naloga, od čega 38,8 odsto u RTGS sistemu, a ostatak u DNS sistemu - navodi se u izvještaju CBCG.
Prosječni dnevni obim realizovanog platnog prometa u RTGS i DNS sistemu, izražen preko broja naloga, iznosio je 40,43 hiljade naloga, dok je prosječna dnevna vrijednost platnog prometa iznosila 61,98 miliona eura.
U novembru je za 16,95 hiljada minuta produkcije bilo 82 minuta zastoja u radu sistema, te je njegova raspoloživost bila 99,52 odsto.
CBCG je tokom maja pustila u rad novu generaciju nacionalnog platnog sistema - RTS/X, u potpunosti usklađenog sa međunarodnim standardom ISO 20022, što predstavlja najznačajniju funkcionalnu i tehnološku promjenu u radu domaćeg platnog prometa od njegovog uspostavljanja 2005. godine.

Platni promet u novembru 1,86 milijardi eura

Obavezna rezerva banaka na kraju novembra je, prema podacima Centralne banke (CBCG), iznosila 330,18 miliona eura.&nbsp;
Od ukupnog iznosa, na računima obavezne rezerve banaka u zemlji izdvojeno je 74,76 odsto, a na računima CBCG u inostranstvu 25,24 odsto.
Prosječno stanje ukupnih depozita banaka u oktobru, koji čine osnovicu za obračun obavezne rezerve, iznosi 6,05 milijardi eura. Od ukupnog nivoa depozita, na one po viđenju odnosi se 85,21 odsto, a na oročene 14,79 odsto.
Banke u Crnoj Gori izdvojile su obaveznu rezervu na osnovu odluke CBCG. Tom odlukom je uspostavljen sistem obračuna obavezne rezerve primjenom stope od 5,5 odsto na dio osnovice koju čine depoziti po viđenju i depoziti ugovoreni sa ročnošću do jedne godine i stope od 4,5 odsto na dio osnovice koju čine depoziti ugovoreni sa ročnošću preko jedne godine.
Na depozite ugovorene sa ročnošću preko jedne godine koji imaju klauzulu o mogućnosti razročenja u roku kraćem od jedne godine primjenjuje se stopa od 5,5 odsto.
Banke mogu da koriste beskamatno do 50 odsto izdvojene obavezne rezerve za održavanje dnevne likvidnosti, ako korišćeni iznos vrate istog dana.

CBCG: Obavezna rezerva 330,18 miliona eura

Savjet Centralne banke (CBCG) usvojio je danas finansijski plan vrhovne monetarne institucije sa planovima investicija i novčanih tokova za narednu godinu.
Iz CBCG su saopštili da su usvajanjem tih dokumenata stvoreni preduslovi za ostvarivanje ciljeva definisanih Strateškim planom CBCG za period 2025–2028.
- Finansijski plan CBCG za narednu godinu ima izražen razvojni karakter i osnov je za realizaciju aktivnosti na daljem unapređenju poslovanja i dugoročnom razvoju institucije - navod u saopštenju.
Iz CBCG su rekli da se ključno usmjerenje Plana odnosi na dalju modernizaciju platne infrastrukture, praćenu pojeftinjenjem usluga u platnom prometu, povećanjem dostupnosti finansijskih servisa i unapređenjem sigurnosti i efikasnosti transakcija.&nbsp;
- I pored očekivanog smanjenja prihoda CBCG usljed snižavanja tarifa u platnom prometu, usvojeni planovi predviđaju nastavak značajnih ulaganja, prije svega u realizaciju TIPS Clone projekta, ali i u druge razvojne prioritete, uključujući digitalnu transformaciju, inovacije i implementaciju ESG standarda - navodi se u saopštenju.
Finansijski plan je, kako su rekli iz vrhovne monetarne institucije, koncipiran tako da obezbijedi stabilan finansijski okvir za nastavak transformacije CBCG u modernu, efikasnu i inovativnu instituciju, kao i za unapređenje kompetencija zaposlenih u skladu sa evropskim standardima.
- U cilju očuvanja stabilnosti finansijskog sistema, a zbog i dalje prisutnih rizika povezanih sa rastom gotovinskih kredita, Savjet je usvojio Odluku o izmjeni Odluke o makroprudencijalnim mjerama koje se odnose na kredite koje kreditne institucije odobravaju fizičkim licima - ističe se u saopštenju.
Navodi se da se tom odlukom, na period od još godinu, produžava primjena mjera kojima se ograničava odobravanje gotovinskih kredita.
- Propisane mjere, između ostalog, podrazumijevaju da kreditne institucije mogu odobravati gotovinske kredite fizičkim licima sa rokom otplate dužim od osam godina isključivo ako su ti krediti obezbijeđeni hipotekom, fiducijom, zalogom na pokretnim stvarima ili drugim odgovarajućim kolateralima - rekli su iz CBCG.
Oni su kazali da se mjere primjenjuju preventivno, sa ciljem ublažavanja akumulacije rizika po stabilnost kreditnih institucija usljed pojačanog kreditiranja i jačanja njihove otpornosti u mogućim nepovoljnim makroekonomskim scenarijima.
Iz CBCG su naveli da, u trenutnim makroekonomskim uslovima, ove mjere istovremeno djeluju i u pravcu smanjenja inflatornih pritisaka povezanih sa povećanom potražnjom.
Iz CBCG su rekli da je Savjet usvojio Analizu o kvartalnom preispitivanju primjerenosti stope kontracikličnog bafera kapitala.&nbsp;
- Sagledavajući kretanja u vezi sa kreditnim rastom, tržištem nekretnina, poslovanjem banaka i širim makroekonomskim okruženjem, ocijenjeno je da stopa kontracikličnog bafera za prvi kvartal naredne godine treba da ostane na nivou od jedan odsto - dodaje se u saopštenju.
Savjet je, kako su naveli iz CBCG, donio Odluku o postupku procjene adekvatnosti interne likvidnosti kreditne institucije, koja je u potpunosti usklađena sa smjernicama Evropske centralne banke.&nbsp;
Oni su dodali da se tom odlukom propisuje postupak procjene, kao i način i rokovi izvještavanja CBCG o adekvatnosti internog kapitala i interne likvidnosti kreditnih institucija.
Na današnjoj sjednici je donijeta i Odluka o izmjenama i dopunama Odluke o bližim uslovima za obavljanje poslova agenta pružalaca platnih usluga, kojom je izvršeno usklađivanje upisa agenata, čiji se angažman proširuje za nove platne usluge, kao i uslova koji definišu dobru reputaciju za njihove vlasnike i članove organa upravljanja.
- Kreditni standardi za stanovništvo su, prema ocijeni banaka, u trećem kvartalu ove godine značajno ublaženi, naročito u segmentu potrošačkih kredita, dok su kreditni standardi za privredu blago pooštreni, nakon četvorokvartalnog trenda njihovog ublažavanja, pokazuju podaci iz Izvještaja o rezultatima ankete o kreditnoj aktivnosti banaka za treći kvartal ove godine, koji je danas razmatrao Savjet - rekli su iz CBCG.
Kako su naveli, očekivanja banaka su da će se i u narednom kvartalu nastaviti ublažavanje kreditnih standarda za stanovništvo, ali slabijim intenzitetom, dok će se pooštravanje kreditnih standarda za privredu nastaviti, usljed viših troškova izvora sredstava, strožih zahtjeva u pogledu kolaterala i smanjene spremnosti banaka na preuzimanje rizika.
- Kreditni uslovi za stanovništvo i privredu su u trećem kvartalu ove godine bili blaži u odnosu na prethodni kvartal, kao rezultat smanjenja kamatnih marži, provizija i naknada, kao i povećanja maksimalnih iznosa kredita. U četvrtom kvartalu ove godine banke očekuju nastavak ublažavanja kreditnih uslova i za stanovništvo i za privredu - rekli su iz CBCG.
Kako su naveli, na današnjoj sjednici Savjet je razmatrao i usvojio i druge materijale iz domena svoje nadležnosti.

Savjet CBCG usvojio finansijski plan za narednu godinu

Likvidna aktiva banaka na kraju septembra iznosila je 1,58 milijardi eura, što je 3,61 odsto niže nego u avgustu.
Likvidna aktiva banaka u septembru u odnosu na isti mjesec prošle godine bila viša 3,07 odsto.
Koeficijenti likvidnosti za bankarski sistem u cjelini su, na dnevnom i dekadnom nivou, bili iznad propisanih minimuma.
Bilansna suma banaka na kraju septembra iznosila je 7,74 milijarde eura i zabilježila je pad od 0,6 odsto u odnosu na avgust, dok je na godišnjem nivou ojačala 10,9 odsto.
U strukturi aktive banaka, na kraju septembra dominantno učešće od 67,42 odsto ostvarili su neto krediti, nakon kojih slijede hartije od vrijednosti sa 17,28 odsto i novčana sredstva i računi depozita kod centralnih banaka sa 11,97 odsto, dok se 3,33 odsto odnosilo na preostale stavke aktive.
U strukturi pasive, dominantno učešće od 78,81 odsto ostvarili su depoziti, nakon kojih slijedi kapital sa 12,88 odsto, pozajmice sa 4,05 odsto, dok se na ostale stavke odnosilo 4,26 odsto ukupne pasive.
Ukupan kapital banaka na kraju septembra iznosio je 997,17 miliona eura i na mjesečnom nivou bilježi rast od 1,25 odsto, a na godišnjem 12,34 odsto.

Likvidna aktiva banaka 1,58 milijardi eura

Centralna banka Crne Gore (CBCG) pokrenula je prvu sveobuhvatnu <a href="https://cbcg.me/me/anketa/anketa-o-zadovoljstvu-klijenata-bankarskim-uslugama">anketu o zadovoljstvu korisnika bankarskih usluga</a>, s ciljem identifikovanja područja u kojima je potrebno unaprijediti kvalitet bankarskih usluga u zemlji.
- Kroz kratku onlajn anketu sa 18 pitanja, korisnici bankarskih usluga mogu ocijeniti različite aspekte bankarskog poslovanja – sigurnost transakcija, visinu kamatnih stopa i naknada, dostupnost digitalnih servisa, zaštitu ličnih podataka, kvalitet informisanja, stručnost i ljubaznost službenika, kao i nivo društvene odgovornosti banaka čiji su klijenti - kazali su u Centralnoj banci.
Istraživanje se sprovodi kako bi se obezbijedili podaci za dalje unapređenje politika i praksi u bankarskom sektoru, a shodno nadležnostima Centralne banke Crne Gore u oblasti zaštite prava klijenata banaka i korisnika finansijskih usluga,
Anketa će biti aktivna narednih 15 dana na sajtu i društvenim mrežama CBCG. 
- Anketa je u potpunosti anonimna i koristiće se isključivo za unapređenje kvaliteta usluga i identifikaciju oblasti u kojima je potrebno poboljšanje - kazali su u CBCG.

CBCG sprovodi anketu o zadovoljstvu klijenata bankarskim uslugama

Prosječna ponderisana efektivna kamatna stopa na ukupno odobrene kredite, koja obuhvata sve njihove troškove, u septembru je na mjesečnom nivou pala 0,03 procentna poena i iznosila je 6,25 odsto, pokazuju podaci Centralne banke (CBCG).
- Prosječna ponderisana nominalna kamatna stopa banaka na ukupno odobrene kredite na mjesečnom nivou je bila niža 0,02 procentna poena i iznosila je 5,73 odsto - navodi se u Biltenu CBCG.
Kamatne stope na novoodobrene kredite u septembru su porasle, efektivna 0,42 procentna poena na 6,23 odsto, a nominalna 0,25 procentnih bodova na 5,62 odsto.
Kamatne stope mikrokreditnih finansijskih institucija (MFI) na ukupno odobrene kredite u septembru su pale, efektivna 0,09 procentnih poena na 20,64 odsto, a nominalna 0,07 procentnih bodova na 18,6 odsto.
Kamatne stope MFI na novoodobrene kredite u septembru su pale, efektivna 0,65 procentna poena na 20,17 odsto, a nominalna 0,63 procentna boda na 18,16 odsto.
Prosječna ponderisana efektivna kamatna stopa na depozite u septembru je bila 0,01 procentni poen niža nego u avgustu i iznosila je 0,26 odsto.
Razlika između aktivnih i pasivnih kamatnih stopa u septembru je iznosila 5,99 procentnih poena i bila je niža u odnosu na avgust.

CBCG: Kamatne stope ponovo pale

Domaći bankarski sistem je stabilan, likvidan i adekvatno kapitalizovan, uz nastavak rasta ključnih bilansnih pozicija - ocijenjeno je na sastanku guvernerke Centralne banke Crne Gore Irene Radović sa upravama poslovnih banaka.
Konstatovano je da je u prvi mjesec primjene SEPA zabilježen snažan rast broja platnih transakcija, naročito u segmentu manjih iznosa do 200 eura, uz povećanje elektronski iniciranih naloga i jasnu preferenciju korisnika ka bržim i jeftinijim digitalnim kanalima, dvostruko jeftinijim od transakcija iniciranih na šalterima banaka.&nbsp;
- Više banaka već obavlja više od 80 odsto naloga kroz SEPA, dok je tržište u cjelini pokazalo vidljiv pomak ka supstituciji tradicionalnih skupljih SWIFT transfera. Ovakvi trendovi jasno potvrđuju da građani i privreda pažljivo prate cijenu i kvalitet usluge i spremno biraju savremenija, brža i isplativija rješenja - navodi se u saopštenju.
Na sastanku je razgovarano i o nedavno usvojenim izmjenama tarifnika CBCG kojima su naknade za obradu transakcija u nacionalnom platnom sistemu prepolovljene: RTGS naknada sa 1,50 eura na 0,75 eura, a DNS naknada sa 0,10 eura na 0,05 eura.&nbsp;
- U skladu sa principima EU modela pokrića troškova, kao i pripremama za uvođenje TIPS Clone sistema i jačanje konkurentnosti u odnosu na evropske centralne banke, CBCG je preuzela najveći dio finansijskog tereta reforme, uz očekivani kumulativni pad prihoda od 12,37 miliona eura u periodu 2026 - 2030. Imajući u vidu navedeno, banke su obavezne da efekat nižih troškova u cjelini prenesu na građane i privredu kroz usklađivanje svojih tarifnika najkasnije do 1. decembra 2025. godine. CBCG će kroz redovni nadzor pratiti puno sprovođenje ovih obaveza u interesu transparentnog i efikasnog platnog prometa za sve korisnike - precizirano je u saopštenju.
U nastavku sastanka razmotrene su i ključne regulatorne aktivnosti sprovedene tokom ove godine.&nbsp;
- CBCG ulaže snažne i kontinuirane napore sa ciljem potpune harmonizacije domaćeg regulatornog okvira sa savremenim evropskim standardima supervizije - istaknuto je u saopštenju.&nbsp;
Posebno je navedeno da je CBCG tokom 2025. godine pripremila Nacrt zakona o izmjenama i dopunama Zakona o kreditnim institucijama, u potpunosti usklađen sa CRD VI direktivom, čija će primjena u državama članicama EU biti obavezna od 11. januara 2026. godine.
- Ovim proaktivnim pristupom, odnosno uspostavljanjem regulatornog okvira koji je usklađen sa EU zahtjevima koji će tek početi da se primjenjuju, CBCG demonstrira visoku institucionalnu zrelost i jasno strateško opredjeljenje - istakla je Radović, dodajući da takva pozicija dodatno jača sigurnost i stabilnost finansijskog sistema.
Tim CBCG je najavio da će se intenzivne regulatorne i supervizorske aktivnosti nastaviti i tokom 2026. godine, sa fokusom na dalje jačanje upravljanja rizicima, otpornosti bankarskog sektora i usklađivanja sa najboljim praksama evropskog nadzornog modela.&nbsp;
- Posebna pažnja biće posvećena implementaciji ESG principa, kroz unapređenje internih kapaciteta i politika, kako bi se obezbijedila dosljedna primjena evropskih smjernica i prelazak na održive modele upravljanja rizicima. Takođe su započete aktivnosti na usaglašavanju sa DORA regulativom (Digital Operational Resilience Act), evropskim standardom koji osigurava otpornost finansijskih institucija na sajber rizike i tehnološke incidente - navodi se u saopštenju.
Istaknut je značaj unapređenja integriteta finansijskog sistema koji je ostvaren u posljednjem periodu, uz snažan napredak u oblasti sprečavanja pranja novca i finansiranja terorizma, kako u dijelu usklađivanja regulative, tako i u dijelu supervizorske prakse CBCG, koja je dodatno unaprijeđena i kroz intezivnu saradnju CBCG sa centralnim bankama Eurosistema.&nbsp;
- Naglašen je i napredak ostvaren aktivnostima CBCG u oblasti zaštite potrošača, usvajanjem 10 podzakonskih akata Zakona o potrošačkim kreditima, sa ciljem daljeg snaženja položaja potrošača, i preduzete brojne mjere u cilju jačanja inkluzije potrošača - piše u saopštenju.
Naglašeno je da CBCG i poslovne banke dijele zajedničku odgovornost za izgradnju snažnog, modernog i otpornog finansijskog sistema.&nbsp;
- Banke su iskazale spremnost da, kao i do sada, podrže sve inicijative usmjerene na jačanje zdravlja i stabilnosti bankarskog sektora i očuvanje finansijske stabilnosti. Dalja modernizacija platne infrastrukture, unapređenje kvaliteta usluga, bolja zaštita korisnika i dosljedna implementacija najviših evropskih standarda ostaju ključni prioriteti u periodu koji slijedi - kazali su u CBCG.

Pozitivni trendovi u sektoru, stabilan SEPA sistem i jasni prioriteti za period koji slijedi

Predsjednik Brazila Luiz Inasio Lula da Silva danas je stavio veto na zakon koji bi njegovom prethodniku Žairu Bolsonaru mogao da smanji 27-godišnju zatvorsku kaznu zbog pokušaja puča protiv Lule 2023. godine.
Lula je tu odluku saopštio na ceremoniji u predsjedničkoj palati u Braziliji na treću godinu nemira Bolsonarovih pristalica koji su upali u zgrade federalne vlade i uništavali ih.
Senat Palamenta Brazila je zakon donio u decembru i mogao bi da zaobiđe Lulin veto, ali analitičari kažu da je to riskantno za poslanike, jer se približavaju opšti izbori u oktobru.
Lula, 80-godišnji ljevičar, predvodiće favorite na izborima, a konkurent će mu vjerovatno biti senator Flavio Bolsonaro, 44-godišnji sin krajnje desnog 70-godišnjeg bivšeg predsjednika koji je u zatvoru.
- Nemamo pravo da zaboravimo prošlost. Zato ne prihvatamo diktature - civilne ili vojne - rekao je Lula predstavnicima sve tri grane vlasti na ceremoniji povodom godišnjice nemira koja se slavi kao "Dan obnavljanja demokratije" i istakao da je u istoriji to "dan pobjede naše demokratije, pobjede nad onima koji su pokušali da zadobiju moć silom, ignorišući volju naroda iskazanu na izborima".
Lula je 2023. godine ostvario tijesnu pobjedu nad Žairom Bolsonarom kome je kasnije zabranjeno da se kandiduje do 2030. godine zbog zloupotrebe vlasti, a potom je i osuđen na 27 godina zatvora. Sudi mu se zbog još nekih nedjela.
Da Lula nije stavio veto, zatvorska kazna za pokušaj puča bi se spojila sa drugom što bi dovelo do smanjenja ukupne kazne, a Bolsonarovim saučesnicima bi zatvorske kazne bile skraćene za dvije trećine.
Bolsonarovi ljekari traže da on zbog lošeg zdravlja pređe iz zatvora u kućni pritvor. On ide po bolnicama još od 2018. godine kada ga je tokom predsjedničke kampanje nožem izboo jedan mentalno poremećeni čovjek.

Predsjednik Brazila stavio veto: Bolsonaru ne smanjuju zatvorsku kaznu

Zbog najavljenih nepovoljnih vremenskih uslova, program manifestacije ,,Novogodišnja priča u Prijestonici’’, planiran za 9. i 10. januar, odlaže se i biće realizovan u novim terminama, saoptšeno je iz gradske uprave.
Kako navode, manifestacija ,,Novogodišnja priča u Prijestonici’’ nastavlja se 11. i 12. januara na Dvorskom trgu i Balšića pazaru, uz bogat muzički program za građane i posjetioce iz drugih gradova.
U nedjelju, 11. januara, program počinje nastupom Hora ,,Luča’’ u 11 sati, dok će u večernjim satima nastupiti mediteranska klapa Assa Voce u 18 sati i Leon Lasić Tribute Oliver Džiboni u 20h.
Završnog dana manifestacije, u ponedjeljak, 12. januara, publiku očekuju nastupi Danila Ivanovića Čode u 16 sati, Edisa Agića u 18 sati, kao i Indire Forze ex. Colonia u 20 sati.
Poseban dio programa biće posvećen i najmlađima, kroz Dječiji grad na Balšića pazaru, koji će 11. i 12. januara ponuditi zabavne i edukativne sadržaje, uključujući čitanje bajki, maskote, Ledenu laboratoriju i Veselov show.
- Pozivamo građane i posjetioce iz drugih gradova da zajedno zatvorimo ,,Novogodišnju priču u Prijestonici’ – navode iz gradske uprave.

,,Novogodišnja priča u Prijestonici”: Čoda, Edis Agić i Indira Forza za završnicu manifestacije

Naučnici koji analiziraju prve snimke sa opservatorije Vera C. Rubin otkrili su asteroid sa najbržom rotacijom u svojoj klasi. Ovaj svemirski kamen koji obara rekorde, nazvan 2025 MN45, veći je od većine nebodera na Zemlji – prečnika širok oko 710 metara.
Masivni svemirski objekat napravi pun krug za oko 113 sekundi, što ga čini najbrže rotirajućim poznatim asteroidom prečnika većeg od 500 metara.
Istraživanje, objavljeno u srijedu, 7. januara, u časopisu The Astrophysical Journal Letters, dio je programa proučavanja asteroida čiji je cilj bolje razumijevanje načina na koji su se ova nebeska tijela formirala i razvijala.
Ova studija je prvi recenzirani naučni rad nastao na osnovu podataka sa LSST kamere Opservatorije Rubin, najveće digitalne kamere na svijetu, koja će tokom deset godina neprekidno snimati noćno nebo južne hemisfere i stvoriti dosad neviđeni vremenski zapis evolucije svemira.
<h2>Kamenje koje se okreće</h2>
Asteroidi su velike svemirske stene, a mnogi od njih su ostaci iz ranog perioda istorije našeg Sunčevog sistema, starog oko 4,5 milijardi godina, prije nego što su se razvile planete i sateliti. Zato proučavanje asteroida omogućava naučnicima da rekonstruišu promjene kroz koje je Sunčev sistem prolazio tokom vremena, prenosi RTS.
Naučnici su asteroid 2025 MN45 otkrili koristeći preliminarne podatke Opservatorije Rubin, koji su već nakon samo sedam noći posmatranja otkrili hiljade do tada nepoznatih asteroida širom Sunčevog sistema.
Izuzetno brza rotacija ovog asteroida posebno je zainteresovala istraživački tim, jer pruža važne naznake o sastavu ovog drevnog svemirskog tijela.
- Očigledno je da ovaj asteroid mora biti građen od materijala izuzetno velike čvrstoće da bi ostao u jednom komadu. Njegova koheziona čvrstoća morala bi da bude slična čvrstoći kompaktnog kamena. Ovo je donekle iznenađujuće, jer se smatra da je većina asteroida sastavljena od velikog broja manjih kamenih fragmenata i krhotina koje su se spojile gravitacijom tokom formiranja Sunčevog sistema ili kasnijih sudara - izjavila je Sara Grinstrit, pomoćna astronomkinja u Nacionalnoj laboratoriji za optičko-infracrvenu astronomiju Nacionalne fondacije za nauku.
<h2>Hiljade novih otkrića</h2>
Uopšteno, brzorotirajući asteroidi mogli su da dostignu takvo stanje nakon sudara sa drugim svemirskim tijelom, navodi istraživački tim. Takođe je moguće da je 2025 MN45 ostatak znatno većeg asteroida koji je razbijen u kosmičkom sudaru.
Većina asteroida u Sunčevom sistemu nalazi se u glavnom asteroidnom pojasu između Marsa i Jupitera. Međutim, većina brzorotirajućih asteroida koje su astronomi do sada posmatrali nalazi se bliže Zemlji, jednostavno zato što su lakši za uočavanje.
Asteroid 2025 MN45 pripada glavnom pojasu, gdje većina asteroida, pošto su uglavnom labave gomile krhotina, mora da ima period rotacije od najmanje 2,2 sata kako bi se izbjeglo raspadanje. Sve što se okreće brže od toga „mora biti strukturno veoma čvrsto“, navode autori.
Ipak, 2025 MN45 nije jedini brzorotirajući asteroid u glavnom pojasu. Pored njega, prvi skup podataka Opservatorije Rubin uključuje i 16 „super-brzih“ rotatora, sa periodima rotacije između 13 minuta i 2,2 sata, kao i dva „ultra-brza“ rotatora koji se okreću za manje od dva minuta. Svi ovi asteroidi duži su od 90 metara, a svi osim jednog nalaze se u glavnom asteroidnom pojasu.
Podaci prikupljeni tokom probne faze rada Opservatorije Rubin, objavljeni prošlog juna, detaljnije su analizirani u ovom radu, koji je u srijedu predstavljen i na konferenciji za novinare tokom 247. sastanka Američkog astronomskog društva u Finiksu.
Prema saopštenju, ovaj ogroman skup posmatranja sadrži oko 1.900 do sada neviđenih asteroida. Kada Opservatorija Rubin u narednim mjesecima zvanično započne svoje desetogodišnje istraživanje neba, očekuje se otkriće još mnogo novih objekata.

Naučnici posmatrali asteroid koji ruši granice brzine rotacije u glavnom pojasu

Veliki požar zahvatio je večeras skladišta na jednoj pijaci s raznovrsnom robom u Tirani, glavnom gradu Albanije, objavila je agencija Anadolija.
Na terenu je angažovan veći broj vatrogasnih ekipa koje gase vatru zahvaćenu velikom površinom skladišnih prostora u kojima se nalaze odjeća i drugi zapaljivi materijali.
Prema preliminarnim informacijama nadležnih službi, nema podataka o poginulim ili povrijeđenim osobama, ali je pričinjena velika materijalna šteta.
Uzrok požara zasad nije poznat, a očekuje se službeno saopštenje nadležnih tijela, prenosi Index.

Tag: centralna-banka-crne-gore