Prošlogodišnje okupljanje evropske krajnje desnice u Briselu održano je iza spuštenih roletni zbog pokušaja zabrane. Ove godine vrata su otvorena, uz pojačano obezbjeđenje, dok se pod pritiskom našlo rukovodstvo Evropske unije.
Samo dan nakon hapšenja dvoje visokih funkcionera EU u istrazi o korupciji, učesnici konferencije „Bitka za dušu Evrope“ ocijenili su da je trenutak idealan za usmjeravanje javnog nezadovoljstva prema evropskom establišmentu. Konferenciju organizuje MCC Brussels, tink-tenk blizak mađarskom premijeru Viktoru Orbanu, a okuplja zvaničnike iz Budimpešte i desničarske političare i komentatore iz cijele Evrope.
Politički direktor mađarskog premijera Balaž Orban izjavio je da najnoviji skandal pokazuje „dvostruke standarde“ briselske elite, tvrdeći da tehnokrate loše upravljaju i da je to vidljivo običnim biračima. Orban već dugo kritikuje EU zbog zamrzavanja sredstava Mađarskoj.
Na konferenciji je Rišard Legutko, kopredsjedavajući Evropskih konzervativaca i reformista, oštro napao predsjednicu Komisije Ursulu fon der Lajen, poručivši da „riba smrdi od glave“ i da Evropa mora biti „očišćena“.
Organizator Džon O’Brajen rekao je da se građani više ne ustručavaju da govore o imigraciji, ekonomiji i „ekološkom ekstremizmu“. Najnoviji slučaj – hapšenje bivše potpredsjednice Komisije Federike Mogerini i bivšeg diplomate Stefana Sanina u istrazi o prevari – dao je desnici novi zamah.
Na panelima su najavljeni napadi na „mrežu duboke države“ koju, kako tvrde, čine birokrate, NVO i „zarobljene institucije“. Francuska aktivistkinja Alis Kordije kaže da skandali pojačavaju već postojeći bijes javnosti, dosad uglavnom usmjeren na posljedice migracija.
Ipak, Balaž Orban sumnja da će skandal bitno uticati na nacionalne izbore, uključujući i borbu njegovog premijera za reizbor.
S druge strane, njemački evropski poslanik Danijel Frojd (Zeleni) tvrdi da krajnja desnica nema kredibilitet u borbi protiv korupcije i da su upravo njihove stranke često glasale protiv jačanja antikorupcijskih mehanizama.
EU rukovodstvo zasad ćuti zbog trajanja istrage, što izaziva zabrinutost. Manon Obrî, kopredsjedavajuća Ljevice, upozorava da je u igri vjerodostojnost evropskih institucija. Poslanica Rakél Garsija Hermida–van der Vale (Renew) traži čvrst stav i „nultu toleranciju“ prema korupciji, bilo da je riječ o Katargejtu ili novim optužbama.

Portal ETV

original

viewImage

baseImage

610x380

500x500

400x240

400x203

1250x600

1084x550

thumbnail

Krajnja desnica nakon korupcionaškog skandala u EU: ''Riba smrdi od glave'', Evropa je prljava i treba je očistiti

<h3>Evropski lideri su povučeni ka desnici po pitanjima migracija, klimatske krize i Izraela. Njihova slabost podriva demokratske principe na kojima je EU izgrađena, napisali su u današnjoj Guardianovoj analizi Tu Ngijen, zamjenica direktora Centra Žak Delor na Hertie School u Berlinu i Janik Jansen, stručnjak za politiku u istom institutu.</h3>
<h3>Kada je Ursula fon der Lajen 2019. godine predstavljala svoju kandidaturu za predsjednicu Evropske komisije, stavila je „evropski put“ u srž svog apela. Pod njenim vođstvom, rekla je, Evropa bi bila principijelna sila zasnovana na multilateralizmu, fer trgovini i poretku zasnovanom na pravilima, koja čvrsto i ujedinjeno stoji protiv autoritarizma, protekcionizma i politike nultog zbira.</h3>
Šest godina kasnije, ona ponovo poziva Evropu da se „bori“ za tu budućnost. Ali vizija brzo blijedi. Ovo ljeto donijelo je niz negativnih naslova koji su kritikovali „ponižavanje“ Evrope; bilo je najgore u godinama, ako ne i u vijeku, ocijenili su neki kritičari. Svi su ukazivali na istu stvarnost: evropski lideri, plašeći se trgovinskog rata i gubitka američke podrške Ukrajini, popustili su pred listom želja administracije Donalda Trampa i ostavili svoj arsenal carinskih protivmjera netaknutim. Preplavili su američkog predsjednika pohvalama i pozdravili sporazum koji nije bio ni izbliza uravnotežen. Prikazan kao pragmatizam, mnogima u Evropi je djelovao kao predaja.
Ali problem je mnogo dublji od neuravnoteženog trgovinskog „sporazuma“. Očigledna Evropa pred Trampom simbolizuje širi problem. EU lideri i institucije ne popuštaju samo rastućem autoritarizmu preko Atlantika. Oni takođe rutinski udovoljavaju krajnje desničarskim snagama kod kuće. Time potkopavaju same vrijednosti i principe – demokratiju, vladavinu prava, otvorena tržišta i odgovornost prema klimi – koje tvrde da zastupaju. I često, s tonom moralne nadmoćnosti, podsjećaju druge da slijede njihov primjer.
Ovaj obrazac se vidi u nekoliko oblasti politike.
U posljednjih nekoliko godina, politika migracija EU postala je jasan pokazatelj kako su evropske vrijednosti skrenule. Pod pritiskom krajnje desnice, evropske vlade i institucije predstavljaju migracije kao prijetnju, umjesto kao izvor snage za društva i ekonomije Evrope. To ima posljedice po vladavinu prava i ljudska prava. Nezakonite odbijanja migranata se rutinski tolerišu. NVO koje obavljaju spasilačke misije u Sredozemnom moru nailaze na opstrukciju. A „migracioni sporazumi“ s državama poput Tunisa u praksi prebacuju evropsku odgovornost na vlade koje otvoreno krše ljudska prava. Šengenski sporazum, nekada simbol evropske integracije, rizikuje da postane kolateralna šteta dok privremene granične kontrole postaju polupermanentne u nekoliko zemalja EU pod izgovorom migracionog pritiska.
Slična politička dinamika počinje da potkopava klimatske ambicije EU. Evropski zeleni plan, nekada hvaljen od Fon der Lajen kao „evropski trenutak čovjeka na Mjesecu“, sve više postaje žrtva krajnje desničarske kampanje koja klimatske politike prikazuje kao elitistički namet koji opterećuje poljoprivrednike, biznise i obične građane. Stranke desnog centra, željne da iskoriste trenutak, pridružuju se tom trendu. One se zalažu za evropske klimatske ambicije, ali umjesto da jasno istaknu ekonomske i društvene koristi Zelenog plana i učestvuju u ozbiljnoj debati među demokratskim snagama o najboljem putu naprijed, ove stranke sve više biraju da ublaže ili odlože ključne mjere – čak i ako to znači da se usklade s krajnje desnim partijama, daleko od demokratskog centra EU.
Mnoge od ovih odluka se brane u ime pragmatičnog realizma. Popuštanje Trampu, kažu neki, daje Evropi vrijeme, jer otklanjanje rizika, jačanje odbrane i sprovođenje dubljih reformi ne može se desiti preko noći. Stroža migraciona politika se predstavlja kao odraz volje preopterećenog naroda, bez obzira na moguće kršenje ljudskih prava. Klimatske ambicije se usporavaju dok ekonomski rast i inovacije „ne stignu“. A budući da su izbori uvijek negdje u EU na vidiku, mnoge mainstream stranke upozoravaju da moraju da se bave „stvarnim pitanjima“ birača ili rizikuju da prepušte pobjedu krajnjoj desnici.
Pod pritiskom illiberalnih snaga kod kuće i u inostranstvu, lideri sve češće odlučuju da zamijene dugogodišnje principe za iluziju stabilnosti. Međutim, istorija pokazuje da ova strategija ograničavanja štete ne može pridobiti autoritarne aktere. Svaka ustupka takođe polako uklanja stigma koja je nekada držala krajnje desničarske ideje na marginama. Ono što je nekada bilo ekstremno, sve više se tretira kao normalno, stavljajući vladavinu prava i demokratiju pod pritisak širom kontinenta.
Problem više nije ograničen na specifične oblasti politike ili pojedine države članice poput Mađarske ili Slovačke. Od njemačkih lokalnih vlasti koje pokušavaju da uguše pro-palestinske demonstracije, italijanske premijerke koja diskredituje sudstvo zbog blokiranja svojih migracionih politika, Evropske narodne partije koja u Briselu vodi kampanju za delegitimizaciju NVO, do nekoliko vlada EU koje pozivaju na reinterpretaciju Evropske konvencije o ljudskim pravima, opasan obrazac se pojavljuje širom EU.
Kada evropski lideri počnu da tretiraju osnovna prava, sudove i civilno društvo kao prepreke volji naroda, otvaraju vrata opasnom klizanju, gdje poštovanje vrijednosti prelazi iz obaveze u diskreciju.
Nigdje ova selektivna primjena vrijednosti nije vidljivija nego u odgovoru EU na Gazu. Njeno stalno nepreduzimanje značajnih mjera protiv očiglednih kršenja ljudskih prava i međunarodnog prava od strane Izraela rizikuje da ostavi trajnu mrlju na njenoj globalnoj kredibilnosti. Čak i zamrzavanje bilateralne podrške Izraelu od strane predsjednice komisije i predlog za sankcionisanje ekstremističkih ministara i nasilnih naseljenika, te djelimično obustavljanje EU-Israel asocijacije, uslijedilo je tek nakon dvije godine nečinjenja.
Evropa ne smije zaboraviti osnovnu istinu: vrijednosti i principi nisu luksuz koji se može ostaviti po strani kada pritisak raste. Njihova odbrana nije naivni idealizam – to je strateška nužnost, kako bi se suprotstavila autoritarizmu kod kuće i oblikovala svijet zasnovan na pravilima i multipolarnost u inostranstvu.
Ako evropski lideri ostanu pasivni i tihi, nadajući se da će Tramp jednostavno nestati, rizikuju da izgube ne samo dostojanstvo, već i političku moć. Time dozvoljavaju krajnje desničarskim snagama da popune prazninu i trajno pomjere balans. Globalno, jedini održivi put je izgradnja novih partnerstava – ali ona će se ukorijeniti samo ako Evropa ostane ujedinjena i brani vrijednosti koje tvrdi da zastupa s istom odlučnošću koju traži od drugih. Isto važi i kod kuće: udovoljavanje krajnjoj desnici usvajanjem krajnje desničarskih politika ne neutralizuje ekstremizam: ono ga legitimizuje i ispija unutar same unije. Umjesto toga, Evropa mora aktivno da promoviše pluralizam, vladavinu prava, otvorena društva i klimatske akcije kao izvore snage.
Ako „evropski put“ treba da znači išta, Evropa konačno mora da se izbori za ono za šta se zalaže – ne samo riječima, već i djelima.

Ako Evropa nastavi da udovoljava sopstvenoj krajnjoj desnici, kako može da se suprotstavi Trampu?

Centralna izborna komisija Rumunije odbila je kandidaturu proruskog kandidata krajnje desnice Kalina Đorđeskua na ponovljenim predsjedničkim izborima u maju.
Najavljeno je da će kasnije biti saopšteno obrazloženje odluke.
Odbijanje njegove kandidature, što su lideri krajnje desnih stranaka osudili kao nedemokratsko, može se osporiti na Ustavnom sudu.
Đorđesku je odluku ocijenio kao "direktan udar u srce demokratije širom svijeta".
Desetine pristalica populiste Đorđeskua okupilo se ispred izborne komisije uzvikujući "Sloboda" i nakratko pokušalo da se probije kroz bezbjednosni kordon, prenio je Rojters.
Đorđesku koji je kritičan prema NATO-u i protivi se rumunskoj pomoći Ukrajini protiv ruske invazije, podnio je 7. marta kandidaturu za ponovno glasanje u maju usred sumnji da će mu biti dozvoljeno da se kandiduje.
Prvi krug predsjedničkih izbora poništio je Ustavni sud 6. decembra pozivajući se na navode o ruskom miješanju u korist Đorđeskua, što je Moskva demantovala.
Članovi administracije predsjednika SAD Donalda Trampa poništene izbore u Rumuniji ocijenili su primjerom kako "evropske vlade guše slobodu govora i političke protivnike".
Đorđesku je pod istragom zbog šest tačaka optužnice, uključujući članstvo u fašističkoj organizaciji i širenje lažnih informacija o finansiranju kampanje.
On je negirao sve optužbe.
Đorđesku je bio malo poznat u Rumuniji sve dok neočekivano nije pobijedio u prvom krugu predsjedničkih izbora 24. novembra s osvojenih oko 22 odsto glasova.
Ovaj 62-godišnjak je trebalo da se suoči sa proevropskom centrističkom kandidatkinjom Elenom Laskoni u drugom krugu, koji je smatran referendumom o budućem kursu Rumunije, članice NATO-a i Evropske unije.
Mada je poništavanje izbora pogoršalo duboke podjele u rumunskoj politici i izazvalo međunarodnu zabrinutost, novi predsjednički izbori zakazani su za 4. maj, a mogući drugi krug 18. maja.
Samo nekoliko dana prije glasanja, Đorđesku je pokrenuo TikTok kampanju pozivajući na prekid pomoći Ukrajini. Takođe je izrazio sumnju po pitanju članstva Rumunije u NATO.

Odbijena kandidatura krajnjeg desničara u Rumuniji za predsjedničke izbore

Iranska vlada proglasila je trodnevnu žalost zbog poginulih u "borbi nacionalnog otpora" protiv aktuelnih protesta, koji su ušli u 14. dan, javila je agencija Tasnim.
Iranski predsjednik Masud Pezeškijan je saopštio da je "duboko potresen" gubitkom života i pozvao je Irance da se sjutra, 12. januara, pridruže Nacionalnom maršu otpora kako bi osudili proteste.
Veliki javni skup kojim će, kako se navodi, "osuditi zločini naoružanih terorista i sabotera" biće održan sjutra u 14 časova po lokalnom vremenu na Trgu islamske revolucije u Teheranu.
Istovremeno, održaće se i drugi javni skupovi u svim iranskim pokrajinama i glavnim gradovima.
Savjet za koordinaciju islamske propagande takođe je pozvao javnost da se u što većem broju odazove pozivu na protestni skup, prenose Nezavisne.

Iran proglasio trodnevnu nacionalnu žalost

Iran će uzvratiti na svaki napad Sjedinjenih Američkih Država (SAD) udarima na Izrael i američke vojne baze u region, poručio je predsjednik iranskog parlamenta Mohamed Baker Kalibaf.
Kalibaf je u obraćanju u parlamentu rekao da Iran upozorava američkog predsjednika Donalda Trampa da bi svaki američki napad doveo do toga da Teheran uzvrati udarcem na Izrael i regionalne američke vojne baze kao na "legitimne mete", prenosi Rojters.
Tramp je posljednjih dana više puta prijetio intervencijom, upozoravajući iranske lidere da ne koriste silu protiv demonstranata, a u subotu je rekao da su SAD „spremne da pomognu“.
Izvori su saopštili da je Izrael u stanju visoke pripravnosti zbog mogućnosti intervencije SAD, kako bi se podržali protesti koji se održavaju širom Irana.
Protesti nastavljeni na ulicama gradova u Iranu, pri čemu su hiljade ljudi protestovale u Teheranu tokom noći i jutros, prkoseći eskalirajućim mjerama vlasti protiv sve većeg protestnog pokreta, o čemu svjedoče video-snimci koji su se pojavili iako su internet i mobilne telefonske mreže u prekidu, prenosi Gardijan.
Demonstranti su, na novim protestima koji su počeli kasno sinoć u sjevernom distriktu Teherana, uzvikivali "Smrt (ajatolahu Aliju) Hamneiju" i "Živeo šah", a tokom demonstracija su zapalili jednu džamiju.
Veruje se da je na protestima na stotine demonstranata ubijeno ili povrijeđeno, a mnogo više ih je pritvoreno.
Prema procjenama aktivista iranske Novinske agencije za ljudska prava iz SAD, na protestima u Iranu do sada je ubijeno najmanje 116 osoba, a preko 2,6 hiljada je pritvoreno.
Protesti su počeli u Teheranu 28. decembra prošle godine, zbog pada vrijednosti iranske valute i ekonomskih teškoća u zemlji, a od tada su se proširili na više od 100 gradova i mjesta širom iranskih provincija.

Iran prijeti odmazdom u slučaju američkog napada

Poslanici Socijalističke partije neće glasati u parlamentu za dva prijjedloga za izglasavanje nepovjerenja francuskoj vladi zbog njenog neuspjeha da spriječi potpisivanje sporazuma o slobodnoj trgovini između Evropske unije i Merkosura.
- Bilo bi apsurdno kritikovati vladu zbog Merkosura- izjavio je za francusku BFMTV generalni sekretar socijalista Olivije For.
Prijedlozi za izglasavanje nepovjerenja koje su podnijeli ekstremno desničarko Nacionalno okupljanje i radikalno ljevičarska stranka Nepokorena Francuska imaju male šanse da budu usvojeni, ali sudbina premijera Sebastijena Lekornija zavisi od dobre volje socijalista i desničarske stranke Republikanci.
Suočen sa tom prijetnjom, šef francuske vlade je zatražio od Ministarstva unutrašnjih poslova da se pripremi za moguće prevremene parlamentarne izbore istog datuma kada su i lokalni izbori u dva kruga, 15. i 22. marta.
- Da budemo jasni. Ne želim ni glasanje o nepovjerenju, a još manje raspuštanje parlamenta- rekao je u subotu Lekorni za list Parizijen (Le Parisien) i dodao da je njegova „borba za stabilnost i sprečavanje nereda“.
Predlog o nepovjerenju poslao bi dramatičan signal u vrijeme kada tražimo kompromis, i još dramatičniju poruku s obzirom na međunarodnu političku situaciju, rekao je premijer.
Dok se rasprave o budžetu nastavljaju naredne nedjelje u parlamentu, vlada je pozvala sve političke snage, sa izuzetkom Nacionalnog okupljanja i Nepokorne Francuske, na još jedan sastanak u Ministarstvu ekonomije kako bi pokušali da pronađu kompromis.

Socijalisti neće glasati za nepovjerenje francuskoj vladi

I drugog dana vikenda u okviru 14. kola Prve A lige, favoriti nisu dozvolili iznenađenja - Primorje i Jedinstvo ostvarili su pobjede u gostima, kao i Dečić u derbiju začelja nad Vukovima Zeta.
Primorje nastavlja sezonu za pamćenje, sa svega dva poraza u ligi do sada, u derbijima od jedinstva i Sutjeske. Nakon poraza u Nikšiću, Novljani su vezali četiri pobjede, posljednju u gostima nad Teodom 103:95. Bokeljski derbi donio je igru na mahove, pa su Tivćani prvu četvrtinu odigrali bolje (30:22), da bi Primorje odgovorilo u drugoj (32:18), za vođstvo na poluvremenu 54:48. U nastavku se ponovo igralo u egalu, Teodo je uspijevao da dođe do vođstva tri puta tokom treće četvrtine, a u četvrtoj su imali neriješen rezultat posljednji put na 7 minuta do kraja, nakon čega Primorje kontroliše vođstvo i uvećava ga dovoljno da izbjegne neizvjesnu završnicu.
Aleksandar Danilović bio je najbolji kod gostiju sa 26 poena i 9 skokova, vanja gazibegović je postigao 23 poena, a Nikola Rakočević 20, dok je Ognjen Mićović zabilježio čak 15 asistencija. U ekipi Teoda Džejden Tarner je bio najefikasniji sa 20 poena.
Jedinstvo je nastavilo da u stopu prati Novljane, sa svega jednim porazom više (kao i Sutjeska, kojoj je četvrti poraz u sezoni od SC Derbija, a ti rezultati se ne računaju u konačnoj tabeli). Bjelopoljski tim slavio je na gostovanju Ibru 93:85. U Rožajama je viđeno ujednačeno prvo poluvrijeme u kojem su i jedni i drugi bili napadački raspoloženi, pa je na odmoru bilo 50:52. U trećoj četvrtini Jedinstvo je uspjelo da ode na dvocifrenu prednost, koju je zadržalo do kraja treće četvrtine (78:65), a u posljednjoj su sve riješili kada su otišli na 21 poen prednosti (89:68), na više od 6 minuta do kraja.
Milan Lužajić je bio najefikasniji kod Bjelopoljaca sa 27 poena, a nekadašnji mladi reprezentativac Marko Kljajević postigao je 21 i imao 10 skokova. U ekipi Ibra najefikasniji je bio nekadašnji igrač Jedinstva, Nenad Vuković sa 26 poena.
U posljednjem meču dana, u derbiju začelja, Dečić je kao gost savladao ekipu Vukova Zete 101:95 i tako se izjednačio sa Zećanima na tabeli sa po 4 pobjede, s tim što Vukovi imaju utakmicu manje. Igrao se danas ujednačen meč do sredine druge četvrtine, kada nakon rezultata 34:34 gosti parcijalno prave 16:4 za 12 poena razlike, ali domaći do odmora to spuštaju na 4 razlike (51:55). U nastavku je Dečić uspio ponovo da ode na plus 10, ali i Vukovi da na kratko preokrenu u posljednjoj četvrtini, da bi u završnici gosti bili sigurniji i došli do važne pobjede.
Znalo se da će Dečiću prijati povratak Marka Koljevića sa 3x3 turneje, a lider Tuzana je to potvrdio ubacivši 25 poena uz 7 asistencija, dok je kod domaćih Luka Kovačević postigao 24 poena uz 8 skokova.

Tag: krajnja-desnica