U trenutku kada se lokalne samouprave suočavaju sa složenim finansijskim, razvojnim i demografskim izazovima, uloga Zajednice opština Crne Gore postaje važnija nego ikada. O budžetskoj stabilnosti opština, regionalnom razvoju, korišćenju EU fondova, saradnji sa državnim institucijama i ključnim projektima koji mogu uticati na dugoročni razvoj lokalnih zajednica, za portal ETV govorila je generalna sekretarka Zajednice opština Crne Gore, Mišela Manojlović. <h3> </h3> <h3>Finansijska stabilizacija opština uz i dalje prisutne sistemske izazove</h3> Portal ETV: Koji su ključni izazovi sa kojima se opštine suočavaju kada je riječ o finansijskoj održivosti i budžetskom planiranju? MANOJLOVIĆ: Finansijska situacija u opštinama bilježi vidan oporavak u posljednje dvije do tri godine. Usvajanjem Zakona o finansiranju lokalne samouprave 2024. godine napravljen je važan iskorak ka stabilnijem sistemu raspodjele prihoda, posebno u korist opština sjevernog regiona, kao i opština Tuzi i Zeta. Ipak, izazovi su i dalje prisutni. Najznačajniji se odnosi na probleme u naplati poreza na nepokretnosti, koji predstavlja najvažniji izvorni prihod opština. Razlog tome su neažurne i neusklađene evidencije u katastru nepokretnosti i Centralnom registru stanovništva, na osnovu kojih se donose poreska rješenja. Ovo pitanje zahtijeva sistemsko rješenje i snažniju koordinaciju nadležnih institucija, jer direktno utiče na stabilnost lokalnih budžeta. U oblasti socijalne i dječije zaštite potrebno je dalje unapređivati model zajedničkog finansiranja između države i opština, kako bi se osigurala održivost usluga za najosjetljivije kategorije stanovništva. Važno je pomenuti i praksu procjene finansijskog uticaja zakona na budžete opština. Neophodno je da se taj proces dodatno unaprijedi kako bi opštine imale mogućnost da se blagovremeno izjasne, što bi doprinijelo kvalitetnijem budžetskom planiranju. U širem smislu, predstoji dalji rad na decentralizaciji, uključujući i fiskalnu decentralizaciju, kao važan preduslov snažnijeg lokalnog razvoja. <h3> </h3> <h3>Saradnja sa državom ključna za realizaciju kapitalnih investicija</h3> Portal ETV: Na koji način Zajednica opština sarađuje sa državnim institucijama u planiranju i realizaciji kapitalnih investicija? Postoje li problemi u toj saradnji? MANOJLOVIĆ: Saradnja između Zajednice opština Crne Gore i državnih institucija postoji i u više oblasti daje konkretne rezultate. Od posebnog značaja je vraćena nadležnost za uređenje prostora i izgradnju objekata, koja će ubrzati lokalni razvoj. Takođe, značajne rezultate dala je saradnja sa Ministarstvom finansija u oblasti poreza i finansiranja lokalnih samouprava, kao i sa Ministarstvom javne uprave na izradi zakona iz resora tog ministarstva, kao i u otklanjanju izazova sa kojima se suočavaju lokalne samouprave. Sa Skupštinom Crne Gore imamo konstruktivnu saradnju, kao i sa većinom ministarstava. Pozitivna je i budžetska podrška za izradu projektne dokumentacije, jer veliki broj opština nema sopstvena sredstva za tu svrhu, a bez kvalitetne dokumentacije nema ni realizacije kapitalnih investicija. Zajednica kontinuirano zagovara rješenja koja jačaju kapacitete lokalnog nivoa, uz puno uvažavanje uloge države i regulatornih mehanizama, u cilju postizanja održivog lokalnog razvoja. <h3> </h3> <h3>Regionalni razvoj mora biti planska i dugoročna politika</h3> Portal ETV: Da li u Crnoj Gori zaista postoji regionalni razvoj ili se o njemu govori sporadično? MANOJLOVIĆ: Regionalni razvoj u Crnoj Gori postoji i u posljednjim godinama su prepoznati projekti od posebnog značaja, naročito za sjever zemlje, u oblasti infrastrukture, turizma i zaštite životne sredine. Opštine sjevernog regiona imaju slabije fiskalne kapacitete i veću zavisnost od Egalizacionog fonda, što ograničava njihove mogućnosti za finansiranje razvojnih projekata. Zbog toga je važno da regionalni razvoj bude dugoročna i mjerljiva javna politika, zasnovana na jasnim kriterijumima i planskom pristupu, na čemu Vlada Crne Gore radi poslednjih godina. <h3> </h3> <h3>Rastu interesovanje i rezultati opština u korišćenju EU fondova</h3> Portal ETV: Da li opštine uspijevaju da koriste sredstva iz EU fondova i drugih međunarodnih izvora i kakva je uloga Zajednice opština u tom procesu? MANOJLOVIĆ: Opštine u Crnoj Gori pokazuju sve veće interesovanje za korišćenje sredstava iz EU fondova i drugih međunarodnih izvora. Ključni izazovi su ograničeni administrativni kapaciteti, nedovoljan broj stručnih kadrova i kompleksne procedure. Zajednica opština aktivno podržava ovaj proces kroz obuke, mentoring, apliciranje u ime svih opština kada je to u njihovom zajedničkom interesu i kroz projekat „Opštine za EU“, koji se realizuje uz podršku Delegacije EU u Crnoj Gori i Ministarstva javne uprave. U okviru projekta izrađuju se priručnici i vodiči, uspostavljene su mreže opštinskih projekt-menadžera i spoljnih eksperata. Crnogorske opštine su tokom dosadašnje dvije IPA perspektive učestvovale u preko 167 projekata ukupne vrijednosti oko 124 miliona eura. Zajednica dodatno pruža podršku kroz obuke, mentorstvo na radnom mjestu, izradu Praktičnog vodiča za pisanje projekata za lokalne samouprave Jugoistočne Evrope i uspostavljanje mreža za razmjenu znanja i iskustava. <h3> </h3> <h3>Depopulacija sjevera zahtijeva integrisana i održiva rješenja</h3> Portal ETV: Šta su nam pokazali demografski podaci sa posljednjeg popisa stanovništva i koje je rješenje realno izvodljivo? MANOJLOVIĆ: Demografski podaci potvrđuju dugogodišnji problem depopulacije, naročito u sjevernom regionu, koji raspolaže značajnim prirodnim i razvojnim potencijalima, ali oni nijesu u potpunosti valorizovani. U tom kontekstu, Zajednica opština je 2024. godine sačinila projektni zadatak za izradu Studije izvodljivosti povezivanja zdravstvenog turizma, komplementarnih metoda liječenja, ostalih oblika turizma, organske poljoprivrede, zaštite životne sredine i promocije zdravih stilova života u crnogorskim opštinama. Cilj Studije je da identifikuje resurse, prepreke i potrebne investicije za razvoj održivih programa koji mogu doprinijeti lokalnom razvoju, produženju turističke sezone, otvaranju novih radnih mjesta i zaustavljanju negativnih demografskih trendova. Ovakav razvojni pravac omogućava brendiranje opština kao BIO i eko destinacija i stvara osnov za dugoročno održiv lokalni razvoj. Studija je predviđena i Strategijom pametne specijalizacije, te tako ovaj razvojni pravac postaje nacionalni, a ne samo lokalni.  <figure> <img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/20260110170116_ea9d37e7bb0cfe2ae5547c36732c8d0d2c977260b0e9c95943b3b001be004ae8.jpg" data-media-id="editor_0" data-image-id="20260110170116_ea9d37e7bb0cfe2ae5547c36732c8d0d2c977260b0e9c95943b3b001be004ae8" data-rendition-name="original" width="1005" height="1270" loading="lazy" alt="Mišela Manojlović"> </figure>  <h3>Značajni projekti i konkretni rezultati Zajednice opština</h3> Portal ETV: Da li ste uspjeli da pokrenete sve projekte koje smatrate značajnim? MANOJLOVIĆ: U prethodnom periodu Zajednica opština je radila na jačanju kapaciteta lokalnih samouprava i stvaranju boljih uslova za njihov razvoj. Poseban fokus bio je na podršci opštinama u pripremi i realizaciji donatorskih i razvojnih projekata, što je dalo mjerljive rezultate. Samo u posljednje tri godine, opštinama je uz podršku Zajednice odobreno više od 90 projekata ukupne vrijednosti preko 25 miliona eura. Jedan od ključnih iskoraka bilo je uspostavljanje Fonda za predfinansiranje donatorskih projekata 2019. godine, koji je značajno olakšao povlačenje sredstava iz evropskih i drugih međunarodnih fondova, naročito opštinama koje nemaju dovoljno sopstvenih sredstava za početno finansiranje projekata. Opštine su do sada iz ovog Fonda povukle 4,7 miliona eura, a Predlogom zakona o budžetu Crne Gore za narednu godinu za ovu namjenu planirano je 1,5 miliona eura. Ovaj fond se pokazao kao efikasan i održiv mehanizam podrške lokalnom razvoju. Zajednica neposredno učestvuje i u realizaciji evropskih projekata koji imaju direktne koristi za sve opštine. Posebno je značajan projekat „Opštine za EU“, koji se realizuje u partnerstvu sa Delegacijom EU u Crnoj Gori i Ministarstvom javne uprave, u vrijednosti od milion eura, a koji ima za cilj sistemsku pripremu lokalnih samouprava za proces evropskih integracija. Takođe, u partnerstvu sa NALAS-om započet je novi projekat vrijedan oko dva miliona eura, koji će obezbijediti dodatna sredstva za razvoj lokalne infrastrukture u svim opštinama. Pored toga, u posljednje tri godine Zajednica obezbjeđuje sredstva za izradu tehničke dokumentacije za lokalne infrastrukturne projekte u iznosu od oko 1,2 miliona eura, jer je kvalitetna dokumentacija osnov za svaku ozbiljnu investiciju. Na planu jačanja ljudskih kapaciteta, osnovan je Trening centar Zajednice, kroz koji je organizovano više od 70 obuka za preko 820 lokalnih službenika i namještenika. Uspostavljeno je 15 strukovnih mreža opštinskih službenika, koje omogućavaju razmjenu znanja, iskustava i ujednačavanje prakse u ključnim oblastima rada lokalne uprave. Zajednica je u ovom periodu aktivno djelovala i u normativnoj sferi – kroz inicijative, učešće u radnim grupama za izradu zakona i strategija od značaja za opštine, amandmansko djelovanje ili inicijative pred Ustavnim sudom, radila je na preko 180 zakona i podzakonskih akata. U partnerstvu sa Vladom i Skupštinom Crne Gore učestvovali smo u donošenju ključnih propisa u oblasti lokalne samouprave, planiranja prostora, finansiranja opština, poreza i komunalnih djelatnosti, sa ciljem jačanja pravnog poretka i unapređenja kvaliteta javnih usluga za građane. <h3> </h3> <h3>Unaprijeđen institucionalni dijalog sa Vladom i Skupštinom</h3> Portal ETV: Da li se susrijećete sa opstrukcijama na lokalnom ili državnom nivou u ostvarivanju svojih ciljeva, obaveza i projekata? MANOJLOVIĆ: Saradnja sa državnim institucijama se, u cjelini gledano, u posljednje dvije godine značajno unaprijedila. Primjetan je veći stepen otvorenosti za inicijative koje dolaze sa lokalnog nivoa i spremnost da se kroz dijalog dođe do zajedničkih rješenja. Zajednica opština nastoji da jača partnerski odnos sa Vladom, ministarstvima i Skupštinom, posebno u procesu pripreme zakona i javnih politika koje imaju direktan uticaj na funkcionisanje opština. Sa Skupštinom Crne Gore Zajednica ima Sporazum o saradnji još od 2016. godine, koji je omogućio učešće u radu skupštinskih odbora i saradnju sa poslanicima u normativnom procesu. Trenutno je u toku proces inoviranja tog Sporazuma, kojim će se dodatno unaprijediti konsultativni mehanizmi i omogućiti da se Zajednici dostavljaju svi zakoni koji su u skupštinskoj proceduri, uključujući i one koje predlažu poslanici. To predstavlja značajan iskorak u jačanju institucionalnog dijaloga. Postoji i Sporazum o saradnji sa Vladom Crne Gore iz 2004. godine, koji je i dalje na snazi, a Zajednica ostaje posvećena njegovom unapređenju i jačanju institucionalne saradnje u oblasti kreiranja javnih politika od značaja za lokalnu samoupravu. Naš cilj je dosljedno zagovaranje rješenja koja jačaju funkcionalnu i finansijsku samostalnost opština, u interesu ravnomjernog razvoja i boljeg kvaliteta života građana.

Miraš Dušević

original

viewImage

baseImage

610x380

500x500

400x240

400x203

1250x600

1084x550

thumbnail

Manojlović: Opštine povukle 124 miliona eura iz EU fondova, ključni izazovi ograničeni administrativni kapaciteti, nedovoljan broj stručnih kadrova

Zajednica opština Crne Gore (ZOCG) pripremila je Metodologiju za vršenje nadzora nad primjenom propisa na lokalnom nivou u posebnim upravnim oblastima i mapiranje rizika od korupcije, čime je uspostavljen prvi standardizovani okvir za praćenje, ocjenu i unapređivanje rada lokalnih samouprava u zemlji. 
Kako je saopšteno iz Zejednice opština, ovaj strateško-operativni dokument predstavlja ključni korak ka modernijoj, odgovornijoj i transparentnijoj lokalnoj upravi, u skladu sa razvojnim ciljevima države i dobrim praksama evropskih administracija.
Metodologija je sačinjena u realizaciji obaveze iz Strategije borbe protiv korupcije i definiše jedinstven pristup procjeni primjene propisa u različitim oblastima lokalnog upravljanja, kao što su javne nabavke, finansije, urbanizam, kadrovski procesi, upravljanje imovinom i rad sa građanima. Tako se, prvi put, uvodi mehanizam koji omogućava uporedivost procesa i rezultata između opština, uz jasno utvrđene faze rada i obavezan monitoring.
- Donošenje metodologije obezbjeđuje čvrstu osnovu za sistemski razvoj lokalne samouprave. Dobijamo model koji je zasnovan na dokazima, mjerljivim pokazateljima i transparentnim procedurama, što će doprinijeti efikasnijem radu i većem povjerenju građana u institucije - saopšteno je iz Zajednice opština.
Metodologija obuhvata šest faza rada — od prikupljanja dokumentacije i mapiranja procesa, preko procjene vjerovatnoće i uticaja rizika, do identifikacije kontrolnih mehanizama, izrade preporuka i kontinuiranog praćenja primjene. Ovakav pristup, kako ističu iz ZOCG, omogućava da lokalne samouprave prate napredak iz godine u godinu i planiraju razvojne mjere na osnovu mjerljivih rezultata.
- Ovaj dokument ne služi da ukaže na slabosti već da ih pretvara u mogućnosti za unapređenje. Modelom se jačaju profesionalni standardi, osnažuju kontrolne funkcije i podstiče bolja organizacija poslova, što je u skladu sa reformskim opredjeljenjima vlasti i očekivanjima građana - navodi se u saopštenju.
Zajednica opština će u narednom periodu raditi na obukama za jedinice lokalne samouprave kako bi se metodologija dosljedno primjenjivala u praksi. Predviđeno je i godišnje izvještavanje, što će omogućiti praćenje trendova, upoređivanje rezultata i jasnu komunikaciju postignuća prema građanima.
Iz ZOCG naglašavaju da dokument predstavlja osnov za razvoj kulture integriteta u institucijama, ali i podršku profesionalizaciji lokalnih kadrova i racionalnijem upravljanju resursima. Time se, poručuju, stvaraju uslovi za modernu lokalnu upravu koja radi predvidivo, odgovorno i u najboljem interesu zajednice.

Portal ETV

Zajednica opština uvodi jedinstven sistem mjerenja integriteta i unapređenja rada lokalnih samouprava

Zajednica opština Crne Gore podnijela je inicijativu za izmjene i dopune Zakona o legalizaciji bespravnih objekata, sa ciljem unapređenja njegove primjene u praksi i obezbjeđivanja većeg stepena pravne sigurnosti za građane, uz puno uvažavanje osnovnih rješenja i ciljeva važećeg zakona.
Sekretarka Odbora za prostorno planiranje ZOCG Marija Kljajić je istakla da je Inicijativa zasnovana na potrebi dodatnog usklađivanja pojedinih zakonskih odredbi i njihovog prilagođavanja stvarnim okolnostima na terenu, na osnovu uspješne saradnje Ministarstva prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine i Zajednice opština Crne Gore u ovoj oblasti.&nbsp;
- Poseban dio inicijative odnosi se na izmjene odredbi koje regulišu udaljenost objekata od granice susjedne katastarske parcele. Predloženo je da se posebni uslovi u pogledu udaljenosti primjenjuju isključivo na objekte neto površine preko 500 m², dok bi se za objekte do te površine omogućila legalizacija bez tog ograničenja. Ovakvo rješenje polazi od činjenice da se u najvećem broju slučajeva radi o objektima koji su izgrađeni prije više godina ili decenija, čiji se položaj ne može mijenjati bez značajnih tehničkih i finansijskih posljedica, a koji u praksi ne predstavljaju smetnju niti ugrožavaju susjedne parcele - istakla je Kljajić.&nbsp;
Inicijativom je takođe predloženo brisanje odredbi koje predviđaju formiranje opštinskih komisija za terenski pregled bespravnih objekata i provjeru podataka iz geodetskih elaborata. Kako je rekla Kljajić, kontrola tačnosti geodetskih elaborata već je uređena važećim propisima i u nadležnosti je geodetske inspekcije, pa se predloženim izmjenama izbjegava dupliranje postupaka i dodatno administrativno opterećenje lokalnih samouprava.
- Poseban segment inicijative odnosi se na produženje zakonskih rokova, imajući u vidu objektivne okolnosti koje su usporile primjenu zakona. Predloženo je da se rok za pokretanje postupka upisa bespravnih objekata u katastar nepokretnosti produži sa šest na osamnaest mjeseci od dana stupanja zakona na snagu. Takođe, predloženo je produženje roka za uspostavljanje evidencije bespravnih objekata sa šest na trideset šest mjeseci, roka za formiranje opštinskih komisija za popis bespravnih objekata sa trideset dana na dvanaest mjeseci, kao i roka za izbor geodetskih organizacija sa šest na dvadeset četiri mjeseca - naglasila je Klajić.&nbsp;
Kljajić smatra da će predložene izmjene u interesu građana, lokalnih samouprava i države.&nbsp;
- Krajnji cilj inicijative je ostvarivanje svrhe zbog koje je zakon i donesen – legalizacija svih postojećih objekata i uspostavljanje kvalitetne i pouzdane evidencije stvarnog stanja na terenu kada je u pitanju izgradnja objekata - zaključila je Kljajić.&nbsp;

Zajednica opština predložila izmjene Zakona o legalizaciji

Zajednica opština Crne Gore uputila je Vladi Crne Gore inicijativu da se u Budžetu za 2026. godinu planiraju namjenska sredstva za nabavku vatrogasnih vozila i opreme za opštinske službe zaštite i spašavanja, sa posebnim fokusom na opštine koje su korisnice Egalizacionog fonda, navedeno je u saopštenju.&nbsp;
Kako se navodi u dopisu upućenom predsjedniku Vlade Milojku Spajiću, ulaganje u sistem zaštite i spašavanja mora postati nacionalni prioritet.
Prema procjenama, a kako se navodi u saopštenjz, nabavka jednog savremenog vatrogasnog vozila iznosi od 300.000 do 350.000 eura, a ZOCG predlaže da makar opštine korisnice Egalizacionog fonda u Crnoj Gori dobiju jedno novo vozilo u narednoj budžetskoj godini.&nbsp;
To bi, kako se navodi, bio prvi korak ka sistemskom obnavljanju i modernizaciji opreme, koja u mnogim sredinama nije mijenjana više od decenije i po.
Zajednica opština podsjeća i da je Strategija za smanjenje rizika od katastrofa prepoznala jačanje tehničkih kapaciteta službi zaštite i spašavanja kao jedan od ključnih ciljeva, te očekuje da će Vlada Crne Gore ovaj zahtjev razmotriti u okviru budžetskog planiranja za narednu godinu.
ZOCG je spremna da, kako navode, zajedno sa Direktoratom za zaštitu i spašavanje i Ministarstvom unutrašnjih poslova, pruži punu podršku u definisanju prioriteta i potreba po opštinama, kako bi sredstva bila usmjerena na najugroženije i najpotrebnije lokalne službe.
- Naime, u većini opština, vatrogasna vozila su stara više od 15 godina, često tehnički neispravna i nedovoljno opremljena za savremene intervencije. Od ukupno 246 vozila u opštinskim službama zaštite i spašavanja, samo 145 je u potpunosti ispravno. To znači da u kriznim situacijama, kada je svaka sekunda presudna, naši spasioci nerijetko izlaze na teren sa zastarjelim i nesigurnim sredstvima - ističe se u saopštenju.&nbsp;
Kako se navodi, lokalne službe zaštite i spašavanja su osnovni operativni stub sistema zaštite i spašavanja Crne Gore.&nbsp;
- Tokom ovogodišnje požarne sezone, vatrogasci su bili na prvoj liniji odbrane, često danima bez predaha, uz ogromne napore i rizike. Njihova hrabrost i požrtvovanost, međutim, ne mogu nadomjestiti manjak opreme i tehničkih sredstava - ističe se u saopštenju.&nbsp;
Lokalne službe su, kako naglašavaju, prve koje reaguju u svakoj nesreći – od svakodnevnih požara i saobraćajnih udesa, do poplava i složenih akcija spašavanja.&nbsp;
- Zajednica opština Crne Gore smatra da ulaganje u vatrogasna vozila i opremu nije trošak, već investicija u živote i sigurnost ljudi. Klimatske promjene, sve češće i intenzivnije oluje, poplave i požari, zahtijevaju moderno opremljene službe koje mogu brzo, efikasno i bezbjedno reagovati. Svjesni budžetskih ograničenja, ZOCG je uvjerena da ulaganje u sistem zaštite i spašavanja donosi višestruke koristi i dugoročno spašava živote. To nije izdvajanje, to je strateško ulaganje u sigurniju Crnu Goru. ZOCG ostaje posvećena partner u svim inicijativama koje jačaju otpornost naših zajednica - zaključuje se u saopštenju.&nbsp;

ZOCG: Vlada da planira namjenska sredstva za nabavku vatrogasnih vozila i opreme za opštinske službe zaštite i spašavanja

Još jedna sezona je prošla, a problem ostaje isti - premali broj komunalnih policajaca na terenu da bi se obezbijedio red i kvalitetna usluga građanima i gostima Crne Gore - kazali su iz Zajednice opština Crne Gore.
Ističu da se ovo pitanje godinama otvara na sjednicama Koordinacionog tijela Vlade za pripremu i praćenje turističkih sezona, te da i sami godinama upozoravaju na ovo stanje, ali se "rješenje odlaže iz sezone u sezonu".
- Aktuelni Zakon o komunalnoj policiji određuje broj policajaca u odnosu na broj stalnih stanovnika jedne opštine. Na svakih 5.000 stanovnika, opština može imati jednog komunalnog policajca više, a minimum su tri policajca po opštini. Međutim, time se potpuno zanemaruju realne potrebe opština, naročito onih koje su turistički orijentisane. U primorskim gradovima broj turista u špicu sezone višestruko premašuje broj stanovnika, a opštine i dalje imaju isti, zakonom ograničen broj komunalnih policajaca. To dovodi do toga da mali broj ljudi mora da obavlja ogroman posao - održava red 24 sata dnevno, sedam dana u nedjelji i odgovara na zahtjeve koji višestruko prevazilaze njihove kapacitete - navodi se u saopštenju.
Iako zakon formalno dozvoljava da se, u posebnim okolnostima, od Ministarstva javne uprave zatraži saglasnost za povećanje broja komunalnih policajaca, do sada je ta saglasnost davana na niovu izuzetaka.
- Zajednica opština smatra da je ovakvo zakonsko rješenje ne odgovara realnim potrebama turistički orjentisanih opština i da umanjuje kvalitet turističkog proizvoda. Lokalne samouprave najbolje poznaju potrebe svojih građana i posjetilaca i trebalo bi da imaju pravo da samostalno odlučuju o broju komunalnih policajaca. Zato predlažemo izmjenu Zakona o komunalnoj policiji tako da se briše član koji vezuje broj komunalnih policajaca za broj stanovnika. Time bi se opštinama omogućilo da same, prema realnim potrebama, planiraju i organizuju službu - istaknuto je u saopštenju.
Predlažu i fleksibilnije zapošljavanje novih ljudi, odnosno da opštine mogu zaposliti osobu koja još nije položila stručni ispit za komunalnog policajca, uz obavezu da to učini u roku od godinu.&nbsp;
- Na taj način bi se lakše popunila radna mjesta i riješio problem nedostatka kadra. Osim toga, u pravnom sistemu više ne postoje „opštine u okviru Glavnog grada“, pa je potrebno i ovu zastarjelu odredbu izbrisati iz zakona. Ako se ništa ne promijeni, lokalne samouprave će i narednih sezona imati isti problem - premalo ljudi za previše posla. To direktno utiče na kvalitet života građana, na uređenost gradova i na kvalitet turističke ponude Crne Gore - navodi se u saopštenju.
Zajednica opština Crne Gore apeluje da se ovaj problem što prije riješi. Svaka nova sezona bez promjena znači nove poteškoće za opštine, nezadovoljstvo građana i lošiju sliku koju naši gosti odnose iz Crne Gore.
- Vrijeme je da se lokalnim samoupravama da pravo da same odlučuju o onome što najbolje poznaju - potrebama svojih zajednica, što je i intencija procesa decentralizacije - poručili su u saopštenju.

Bez izmjena Zakona o komunalnoj policiji opštine ulaze u svaku novu sezonu nespremne

Zajednica opština Crne Gore dodijelila je priznanja opštinama koje su ostvarile najbolje prakse u lokalnoj samoupravi, nagrađujući posvećenost, inovativnost i saradnju sa građanima.
Među nagrađenima posebno se izdvajaju Pljevlja, koja su dobila priznanje za najbolju praksu u oblasti saradnje u sektoru vodnih usluga. Ovo priznanje rezultat je kontinuirane saradnje opštine i preduzeća „Vodovod“ d.o.o., kroz koju je konsolidovano poslovanje, smanjeni gubici na mreži, unaprijeđena tehnička opremljenost, a cijene usluga ostale su pristupačne.
Najveći uspjeh je to što su građani Pljevalja po prvi put nakon mnogo godina imali stabilno vodosnabdijevanje bez restrikcija, dok je preduzeće poslovalo pozitivno poslije niza godina. Time je potvrđeno da Pljevlja idu u pravom smjeru i da lokalna samouprava uspješno odgovara na potrebe svojih građana, postajući primjer i drugim opštinama.
Pored Pljevalja, priznanja za najbolje prakse dobile su i druge opštine:
Budva – za uspješnu saradnju sa preduzećem „Otpadne vode“, čime je spriječeno ugrožavanje postrojenja za prečišćavanje komunalnih otpadnih voda i očuvan kvalitet Jadranskog mora.
Tivat – za reorganizaciju mjesnih zajednica, što je građanima omogućilo veće učešće u donošenju odluka i efikasnije rješavanje lokalnih pitanja.
Šavnik – za razvoj mobilne aplikacije koja građanima pruža pravovremene informacije, posebno u kriznim situacijama, ali i otvara prostor za aktivno uključivanje u planiranje i razvoj lokalnih politika.
- Dodjelom ovih priznanja šaljemo jasnu poruku da lokalne samouprave imaju snagu da unaprijede život svojih građana i da dobra praksa može biti inspiracija i drugim sredinama - saopšteno je iz Zajednice opština Crne Gore (ZOČG).
Za Pljevlja, ovo priznanje je više od nagrade – to je potvrda da se trud, odgovornost i posvećenost zajednici prepoznaju i cijene, ali i podsticaj da se nastavi sa unapređenjem usluga i stvaranjem boljih uslova za život građana.

Pljevlja dobila priznanje za odgovornu brigu o vodnim uslugama

Zajednica opština Crne Gore izražava duboku zabrinutost zbog požara koji su prethodnih dana pogodili veliki broj naših članica. Šteta nanesena ljudima, imovini i prirodi ostavila je teške posljedice, ali je u isto vrijeme pokazala snagu solidarnosti i zajedništva, ocijenili su u saopštenju.
- Opštine koje nijesu direktno pogođene ovim nesrećama pokazale su izuzetno jedinstvo i spremnost da pomognu - slanjem ljudstva, mehanizacije, opreme i druge neophodne podrške. Posebnu zahvalnost upućujemo građanima koji su, nesebičnim angažovanjem, dali primjer hrabrosti i humanosti - ističu iz Zajednice opština Crne Gore.
Zahvaljuju i susjednim državama, njihovim institucijama i građanima na brzoj reakciji i pruženoj pomoći u gašenju požara i saniranju posljedica.&nbsp;
- Ova tragedija nas je još jednom podsjetila da granice ne postoje kada je u pitanju solidarnost i zaštita ljudskih života. Nakon što požari budu u potpunosti ugašeni, zajedno ćemo definisati sve neophodne mjere za oporavak pogođenih opština, kao i dodatne preventivne aktivnosti, kako bismo ubuduće bili još spremniji da reagujemo u sličnim situacijama - poručili su iz Zajednice opština Crne Gore.

Zajednica opština Crne Gore: Zajedno protiv požara, zajedno za obnovu

Ministar javne uprave, Maraš Dukaj, obratio se danas na svečanoj ceremoniji povodom obilježavanja 53. godišnjice postojanja i rada Zajednice opština Crne Gore, ističući značaj ovog jubileja za razvoj lokalne samouprave i unapređenje javne uprave u cjelini. Dukaj je, kako je navedeno u saopštenju MJU, poručio da je ovo prilika da se osvrnemo na zajednička postignuća iz prethodnih decenija, ali i da konkretizujemo ambiciozne ciljeve za budućnost. - Današnji jubilej je podsjetnik na kontinuitet, stabilnost i posvećenost lokalnih samouprava u službi građana. Uvjeren sam da ćemo, kao i do sada, zajedničkim radom nastaviti da unapređujemo javne usluge, jačamo lokalne kapacitete i gradimo transparentnu i efikasnu upravu. Ministarstvo javne uprave računa na punu podršku Zajednice opština i svih lokalnih lidera na ovom putu - poručio je ministar. U okviru ceremonije, dodijeljene su nagrade za najbolje prakse u lokalnoj samoupravi za 2025. godinu, čime je još jednom istaknuta važnost inovativnosti, odgovornosti i posvećenosti u radu lokalnih organa vlasti. Ministar je čestitao dobitnicima priznanja i pozvao sve opštine da razmjenjuju dobre prakse i znanja u cilju ujedinjavanja potencijala na putu dostizanja naprednih standarda. - Snažno smo pokrenuli točak unapređenja lokalnih zajednica u svim oblastima od značaja za dostizanje savremenih standarda. Nastavljamo sistematično i odgovorno - poručio je Dukaj.  <figure><img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/2025071715070_6ecf1f3c69692542a627daab097262c9e4792d94a872a89fd74a2f8d5ad84dbb.jpg" data-media-id="editor_0" data-image-id="2025071715070_6ecf1f3c69692542a627daab097262c9e4792d94a872a89fd74a2f8d5ad84dbb" data-rendition-name="original" width="6720" height="4480" loading="lazy" alt="Dukaj, Raičević, Jovanović"></figure>

Dukaj: Partnerski kreiramo napredne politike za sistem lokalne samouprave

Zajednica opština (ZOCG) pozvala je sve relevantne institucije da na vrijeme preduzmu korake iz svoje nadležnosti u vezi sa utvrđivanjem cijene vode, kako bi se izbjegle dalje komplikacije u oblasti vodosnabdijevanja i podigao kvalitet te usluge.
Iz ZOCG su saopštili da je model utvrđivanja cijene vode za predstojeću godinu, u kojem se polazi od troškova poslovanja u protekle dvije godine, neutemeljen, nerealan i štetan po vodovodna preduzeća.
Na to su, kako su dodali, više puta upozoravali.
Iz ZOCG su rekli da postojeća metodologija utvrđivanja cijena ne uzima u obzir brojne faktore koji igraju važnu ulogu u vodosnabdijevanju, a samim tim i u poslovanju crnogorskih vodovoda.
- Među najvećim problemima je i to što se u definisanju cijene polazi od pretpostavke o naplati potraživanja u iznosu od 100 odsto, koje usljed okolnosti na koje preduzeća ne mogu da utiču nikada nije u tom procentu - kaže se u saopštenju.
Navodi se da, osim toga, troškovi za proširenje materijalne osnove rada i troškovi za rezervni fond za smanjenje rizika u poslovanju u slučaju makroekonomskih poremećaja nijesu uključeni u elemente za formiranje cijene usluge.
Kako su kazali iz ZOCG, takav način formiranja cijena, po principu „proste reprodukcije”, onemogućava bilo kakav razvoj komunalne usluge.
- Dodatno, u troškove poslovanja uračunava se zvanična stopa inflacije, koja ne odražava realno stanje, jer prosječna stopa inflacije u proteklim godinama je bila višestruko niža od rasta cijena građevinskog materijala, vodovodnog i kanalizacionog materijala, kao i hlora - navodi se u saopštenju.
Iz ZOCG su rekli da je jedan od najbitnijih nedostataka tarifne metodologije to što onemogućava adekvatno reagovanje na dinamično poslovno okruženje u slučaju promijenjenih okolnosti, a kada je to potrebno i promptno – u toku trajanja regulatorne godine.
Oni su kazali da je sve te nedostatke metodologije konstatovala još prošle godine njihova ekspertska radna grupa.
Iz ZOCG su rekli da je ta radna grupa, u okviru dokumenta pod nazivom Analiza uticaja Metodologije za utvrđivanje cijena za obavljanje regulisanih komunalnih djelatnosti na poslovanje vršilaca regulisanih komunalnih djelatnosti, dala i predloge za njihovo korigovanje.
- Činjenica je da je, ukoliko želimo da imamo sigurno i kvalitetno vodosnabdijevanje, rast cijena vode neminovan, uz adekvatnu intervenciju koja bi omogućila subvencije u cilju sprečavanja negativnih efekati na socijalno ranjive kategorije stanovništva - navodi se u saopštenju.

ZOCG: Izbjeći dalje komplikacije u oblasti vodosnabdijevanja

Zajednica opština Crne Gore (ZOCG) aktivno će učestvovati u stvaranju uslova za deinstitucionalizaciju i tranziciju ka samostalnosti djece i mladih bez roditeljskog staranja, dajući podršku lokalnim samoupravama, poručeno je iz organizacije. 
 
Iz ZOCG su rekli da se uloga lokalnih samouprava u unapređenju društvene briga o toj socijalno ranjivoj kategoriji mora značajno osnažiti. 
 
Oni su kazali da deinstitucionalizacija sistema brige o djeci predstavlja prelazak sa zastarjelog modela dugotrajnog zbrinjavanja djece u velikim ustanovama ka savremenom modelu koji naglasak stavlja na porodičnu i u zajednici zasnovanu brigu. 
 
- Strategija deinstitucionalizacije za period od ove do 2028. godine, kao sveobuhvatni nacionalni strateški dokument, predviđa da lokalne samouprave povećaju izdvajanja za usluge koje podržavaju život u zajednici za 50 odsto, kao i da sve opštine imaju najmanje po tri takve usluge- navodi se u saopštenju. 
 
Generalna sekretarka ZOCG Mišela Manojlović istakla je da je posebno važno razvijati uslugu stanovanja uz podršku, kao ključne komponente osamostaljivanja mladih bez roditeljskog staranja.
 
- Ta usluga je još u fazi razvoja i pilotiranja u svega nekoliko opština i predstoje nam značajni napori kako bi ona zaživjela u praksi- navela je Manojlović. 
 
Ona je ukazala da je drugi segment na kojem se mora ozbiljno raditi popularizacija hraniteljstva u cilju povećanja broja nesrodničkih hraniteljskih porodica. 
 
Neophodno je, kako je poručila Manojlović, i uvođenje specijalizovanih obuka i podrške za hranitelje koji brinu o djeci sa smetnjama u razvoju. 
 
- Država planira i osnivanje regionalnih centara za porodični smještaj – hraniteljstvo, koji bi preuzeli poslove procjene, kontrole i podrške hraniteljskim porodicama. Svako dijete u porodici je jedno dijete manje u ustanovi- naglasila je Manojlović. 
 
Iz ZOCG su rekli da, u skladu sa preporukama dobijenim na osnovu ekspertskih pravnih i psihosocijalnih analiza, pripremaju izradu smjernica opštinama, zajedničkih indikatora uspješnosti i preporuka za implementaciju mjera deinstitucionalizacije, stanovanja uz podršku i tranzicije ka samostalnosti. 
 
- ZOCG trenutno realizuje projekat kojim se obezbjeđuje psihološka i mentorska podrška za šest mladih ljudi koji ove godine napuštaju Dom, a u jednom slučaju i rješavanje stambenog pitanja putem zakupa smještaja- navodi se u saopštenju. 
 
Žiro račun ZOCG za uplate donacija za podršku mladima bez roditeljskog staranja: 530-533471-03, Zajednica opština Crne Gore, Avda Međedovića 138. 
 
Za uplate iz inostranstva: Swift code MNBAMEPG, IBAN CODE: ME25530005130005002095, NAME: Zajednica opština Crne Gore

ZOCG: Aktivno ćemo učestvovati u deinstitucionalizaciji brige o djeci bez roditeljskog staranja

Tržište nekretnina u Evropskoj uniji (EU) zabilježilo je značajan rast u trećem kvartalu prošle godine, pri čemu su cijene stanova skočile 5,5 odsto, dok su stanarine porasle 3,1 odsto u odnosu na isti period prethodne godine.
Prema podacima Eurostata, trend poskupljenja nastavljen je i na kvartalnom nivou, pa su nekretnine u odnosu na drugo tromesečje skuplje 1,6 odsto, a stanarine 0,9 odsto, prenosi Capital.ba.
U periodu od 2015. do kraja prošle godine, cijene stanova u EU su u prosjeku porasle 63,6 odsto, dok je zakup poskupio 21,1 odsto.
Dok su stanarine tokom protekle decenije rasle stabilno i bez većih potresa, cijene stanova su oscilirale, pošto su se smjenjivali periodi stagnacije sa fazama ekstremno brzog rasta.
Kada se posmatraju pojedinačne države članice, Mađarska se izdvaja kao apsolutni rekorder po poskupljenju, pošto su cijene stanova u toj zemlji od 2015. porasle čak 275 odsto.
Pored Mađarske, cijene su se više nego udvostručile u još 11 zemalja, a na vrhu liste nalaze se Portugalija, Litvanija i Bugarska, gdje je zabilježen porast veći od 150 odsto.
Izuzetak na mapi Evrope predstavlja Finska, koja je jedina zemlja u kojoj su cijene nekretnina danas niže nego prije deset godina, odnosno blago su pale za dva odsto.
U pomenutom periodu je rast stanarina zabilježen u svim članicama EU, a situacija je takođe najteža u Mađarskoj, gdje su kirije više nego udvostručene, odnosno skočile su za 107 odsto.
Visok rast troškova stanovanja zabilježen je i u Litvaniji, Sloveniji, Poljskoj i Irskoj, gdje su stanari suočeni sa poskupljenjima od preko 70 odsto, navodi se na veb stranici Eurostata.

Cijena nekretnina u Mađarskoj porasle za 275 odsto

U južnim i centralnim predjelima Crne Gore danas će biti malo do umjereno oblačno sa dužim sunčanim intervalima, a na sjeveru pretežno oblačno, ponegdje uz provijavanje slabog snijega.
Vjetar će biti umjeren do jak, na udare i veoma jak, ponegdje moguće i olujne jačine, sjeverni i sjeveroistočni.
Najviša dnevna temperatura vazduha biće 11 stepeni.

Danas do 11 stepeni

Saobraća se usporeno na pojedinim putevima u sjevernim predjelima zbog snijega koji je padao - saopšteno je iz Auto moto saveza Crne Gore.&nbsp;
Skreću pažnju i na povećanu opasnost od odrona na dionicama koje prolaze kroz usjeke, kao i na poledicu. Neophodna je krajnje oprezna vožnja prilagođena uslovima i stanju na putu i poštovanje pravila saobraćaja.
Do 1. aprila 2026. gume za zimsku upotrebu za sva motorna vozila su obavezne na putevima gdje je to naznačeno signalizacijom, bez obzira na to da li na tom putu postoje zimski uslovi.
Za vrijeme sniježnih padavina zabranjen je saobraćaj za kamione sa prikolicom i šlepere na dionicama preko planinskih prevoja u skladu sa postavljenom saobraćajnom signalizacijom.
Zbog sniježnih padavina i usova saobraćaj je obustavljen na putnom pravcu Plužine-Šćepan Polje za sve kategorije vozila.
Na regionalnom putu R-10 Đurđevića Tara-Mojkovac, na lokalitetu Sokolovina došlo je do odrona usljed čega je saobraćaj obustavljen.
Do 31. januara odobrava se potpuna obustava saobraćaja u intervalu od 08.00 do 12.00 sati i od 13.00 do 16.30 sati zbog radova na regionalnom putu R-30 dionica Petnjica-Bioča, potez Bioča-Lješnica.
Do završetka radova odobrava se totalna obustava saobraćaja za sve vrste vozila u terminu od 08.00 do 14.00 časova na regionalnom putu R-17 dionica Čevo-Riđani zbog radova na adaptaciji puta.
Zbog rekonstrukcije saobraćajnice Petnjica-Bioča odobrava se promjena režima saobraćaja sa dvosmjernog na naizmjenično saobraćanje na mjestima radova, kao i povremena obustava saobraćaja ne duža od 60 minuta.
Obustave saobraćaja ne duže od 60 minuta ne mogu se koristiti radnim danima (ponedjeljak-petak) u intervalima od 07.00 do 09.00 i od 12.00 do 14.00 sati.
Na magistralnom putu M-3 dionica Plužine-Jasenovo Polje, lokalitet Zaborje-Jasenovo Polje saobraća se naizmjenično jednom trakom na mjestima radova i regulisan je svjetlosnom saobraćajnom signalizacijom.
Odobrava se promjena režima saobraćaja sa dvosmjernog na naizmjenično saobraćanje zbog rekonstrukcije prilaznih saobraćajnica mostu Đurđevića Tara.
Odobrava se promjena režima saobraćaja sa dvosmjernog na naizmjenični zbog rekonstrukcije mosta Đurđevića Tara na magistralnom putu M-6 dionica Žabljak-Pljevlja.
Zbog radova na redovnom održavanju kolovoza i sistema na auto-putu „Princeza Ksenija“vrši se mjestimično zatvaranje po jedne saobraćajne trake duž trase auto-puta u smjeru Veruša-Mateševo.&nbsp;
Zbog radova na izgradnji bulevara obustavljen je saobraćaj u ulici Vojislavljevića-Podgorica od 03.06.2025. godine.
Saobraćaj se obavlja alternativnim putnim pravcima u skladu sa postavljenom saobraćajnom signalizacijom.
- Pošto je stanje na putevima podložno čestim izmjenama prije polaska na put informišite se o stanju i prohodnosti puteva - naveli su u AMSCG.

Oprezno zbog odrona i poledice, obustavljen saobraćaj na putu Plužine - Šćepan Polje

Iako zvanični ekonomski pokazatelji često sugerišu stabilnost, ispod površine se gomilaju duboke strukturne neravnoteže koje ozbiljno ugrožavaju održivost javnih finansija. Zdravstveni sistem funkcioniše pod hroničnim deficitom, budžet je dominantno potrošački, inflacija sistematski potkopava životni standard građana, dok se javni dug formalno „smanjuje“ isključivo zahvaljujući inflatornom rastu nominalnog bruto domaćeg proizvoda. O stvarnim uzrocima ovih problema, fiskalnim rizicima koji se akumuliraju i mogućim izlazima iz postojećeg ekonomskog modela, za Portal ETV govori dr Jovan Rabrenović sa Instituta ekonomskih nauka. HRONIČNI DEFICIT Portal ETV: Da li je pogrešnom ekonomskom politikom aktuelna vlast dovela Fond za zdravstveno osiguranje do kolapsa? Postoji li izlaz iz ove situacije? RABRENOVIĆ: Da, strukturna neravnoteža u finansiranju zdravstva je realna i lako mjerljiva. Fond za zdravstveno osiguranje nije u potpunom kolapsu, ali se nalazi u stanju hroničnog deficita koji, bez intervencije, vodi u sistemsku krizu. Izlaz postoji, ali zahtijeva fundamentalne promjene u modelu finansiranja. Fond za zdravstveno osiguranje je za 2025. godinu zatražio budžet od 535 miliona eura, dok je Vlada odobrila 452,6 miliona eura. Razlika od 82,4 miliona eura predstavlja godišnji strukturni jaz. Fond je za ljekove tražio 178 miliona eura, a dobio je 140 miliona, pri čemu razlika od 38 miliona eura direktno utiče na dostupnost terapija pacijentima. Nakon ukidanja doprinosa za zdravstveno osiguranje, Fond je izgubio izvorne prihode i postao u potpunosti budžetski zavisan. Akumulirani dug u iznosu od 30 do 40 miliona eura dodatno opterećuje sistem. Potpuna budžetska zavisnost dovodi do apsolutne zavisnosti od donosilaca odluka, čime se profesionalna nezavisnost rukovodstva Fonda dovodi u pitanje. Vlada time direktno vrši politički uticaj na Fond, za šta imamo više nego svjež primjer - smjenu uspješnog direktora i njegovo zamjenjivanje osobom koja nema isti nivo profesionalne i stručne ekspertize za obavljanje ovog složenog posla. Zaključak: Izlaz postoji kroz: zakonsku formulu za automatsko finansiranje zdravstva (minimum 6–7% BDP-a), petogodišnji plan sanacije duga, reviziju efikasnosti zdravstvenih ustanova, uspostavljanje modela koji eliminiše političke uticaje.  <figure> <img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/20260107160132_72490d0b3d4134e92d9c09667569eb49f83f68d31b4742aef5a01bf846b5968c.jpg" data-media-id="editor_0" data-image-id="20260107160132_72490d0b3d4134e92d9c09667569eb49f83f68d31b4742aef5a01bf846b5968c" data-rendition-name="original" width="1320" height="1192" loading="lazy" alt="tabele"> </figure>  EKONOMSKA DIJAGNOZA Portal ETV: Čuli smo i čuvenu rečenicu da je inflacija dobra za državu, ali ne i za građane. Da li je to suština aktuelne ekonomske politike - da građani stežu kaiš, dok država preko njihovih leđa puni budžet, jer drugačije ne umije? RABRENOVIĆ: Da, to je tačna ekonomska dijagnoza. Inflacija je de facto funkcionisala kao skriveni porez na građane, omogućavajući državi da poboljša fiskalne pokazatelje bez stvarnog smanjenja duga. Nominalni BDP porastao je sa 4,19 milijardi eura u 2020. godini na 8,0–8,28 milijardi eura u 2025. – gotovo udvostručenje. Prosječna plata je nominalno porasla sa 527 eura na 876 eura (godišnji prosjek za 2024), ali realni rast iznosi svega 35–40%, zbog kumulativne inflacije od 20–25%. Crna Gora duguje gotovo isto kao i ranije – oko 4,77 milijardi eura. Međutim, taj dug sada čini manji procenat BDP-a: 58,6% umjesto nekadašnjih 105%. Razlog je jednostavan – ukupna vrijednost ekonomije je porasla usljed inflacije. Dug nije smanjen, već samo izgleda manji jer se mjeri u odnosu na veći zbir. Upravo zato je inflacija „dobra“ za državu – jer prikriva stvarno stanje. Nominalni rast ekonomije ne znači suštinski rast. Veći prihodi ne znače veću produktivnost niti stvaranje nove vrijednosti. To je statistička iluzija. Za građane je ovo zamka. Političke izjave se prihvataju kao stručne ocjene, a nominalna poboljšanja kao realno bolji život, koji u suštini nije bolji. Za političare je ovaj model izuzetno povoljan – dok oni uživaju privilegije vlasti, građani se svakodnevno bore da sebi i svojim porodicama obezbijede dostojanstven život. Zaključak: Model nije održiv. Potrebni su: automatska indeksacija penzija i socijalnih primanja, metodologija praćenja realnog životnog standarda, fiskalni stimulansi za štednju, uvođenje modela mjerenja lične inflacije kao stvarnog pokazatelja troškova života svakog građanina. Na ovo Institut ekonomskih nauka već godinama upozorava donosioce odluka.  <figure> <img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/20260107160132_d9e4cf7362b4907d9bc44bca739176b94a6af1409d692a09d580b6ec8d52a904.jpg" data-media-id="editor_1" data-image-id="20260107160132_d9e4cf7362b4907d9bc44bca739176b94a6af1409d692a09d580b6ec8d52a904" data-rendition-name="original" width="1320" height="1142" loading="lazy" alt="tabele"> </figure>  POTROŠAČKI BUDŽET Portal ETV: Kakav je Budžet za 2026. godinu - razvojni ili potrošački? Da li ponovo gledamo masovno zapošljavanje partijskih kadrova radi političkog opstanka? RABRENOVIĆ: Budžet za 2026. godinu je nedvosmisleno potrošački. Kapitalni budžet iznosi svega 8,05%, što je gotovo upola manje od razvojnog praga od 15%. Ukoliko želimo stvarni razvoj, kapitalna ulaganja moraju iznositi između 15 i 20%, dok neke države u razvoju dostižu i 25%. Podaci o zapošljavanju u javnom sektoru izazivaju ozbiljnu zabrinutost. Kontinuirani rast broja zaposlenih stvara balon koji jednom mora pući. Uhljebljenje partijskih kadrova i njima bliskih osoba predstavlja za crnogorsku, ionako slabašnu ekonomiju, veću opasnost i od inflacije i od spoljnog deficita. Riječ je, po pravilu, o kadrovima slabih stručnih kompetencija, koji ne mogu unaprijediti ekonomiju, već predstavljaju teret partijske neodgovornosti koja će jednom morati biti sankcionisana. Dok građani ne prihvate da su ovakve političke prakse opasne za budućnost države, napretka neće biti. Primjer zdravstva je najilustrativniji - sistem sa hroničnim nedostatkom kadra i ljekova. Dok se i pored toga na izborima donose pogrešne odluke, nema sreće u državi. Ukupan budžet iznosi 3,788 milijardi eura. Struktura je sljedeća: tekući budžet 1,609 mlrd (42,46%), fondovi 1,404 mlrd (37,06%), kapitalni budžet samo 305 miliona eura (8,05%). Gotovo 80% budžeta odlazi na tekuće rashode. Broj zaposlenih u državnim preduzećima porastao je za 29,28% u periodu 2020–2024, sa 10.748 na 13.895. Poreski dug tih preduzeća premašuje 40 miliona eura. Pritisak sindikata na rast koeficijenata plata generisao bi dodatni trošak od 80 do 90 miliona eura godišnje. Neodgovornost Vlade i neefikasnost sindikata doveli su u ozbiljan problem oko 100.000 zaposlenih u javnom i privatnom sektoru. Zaključak: Budžet favorizuje potrošnju nad razvojem. Potrebno je: ograničiti tekuće rashode na maksimalno 75%, uvesti moratorijum na zapošljavanje do revizije, formirati javni registar zaposlenih, izvršiti provjeru radnih i stručnih kompetencija novozaposlenih.  <figure> <img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/20260107160132_a85cf3d627bf94bc7f22d7d4a4531db1659f282523cb42c468ca8be8ccb6b1af.jpg" data-media-id="editor_2" data-image-id="20260107160132_a85cf3d627bf94bc7f22d7d4a4531db1659f282523cb42c468ca8be8ccb6b1af" data-rendition-name="original" width="1320" height="1290" loading="lazy" alt="tabele"> </figure>  PROJEKCIJE SVJETSKE BANKE I MMF Portal ETV: Da li se aktuelna ekonomska politika zasniva na realnim projekcijama rasta ili na privremenim prihodima i zaduživanju? RABRENOVIĆ: Djelimično. Projekcije rasta su realne i potvrđene od MMF-a i Svjetske banke, ali se finansiranje javne potrošnje u velikoj mjeri oslanja na zaduživanje koje odlaže rješavanje strukturnih problema. MMF procjenjuje realni rast BDP-a na oko 3,2% godišnje u periodu 2025 - 2026, uz blago usporavanje u 2027. Međutim, istovremeno raste javni dug - sa 58,9% BDP-a u 2025. na 61,7% u 2027, dok Svjetska banka procjenjuje čak 65,8%. Posebno je indikativan „paradoks duga“: od 2020. do 2025. otplaćeno je oko 3 milijarde eura, ali je nominalni dug ostao gotovo nepromijenjen - oko 4,7–4,8 milijardi eura. Dug se ne smanjuje, već se stalno rotira. Zaključak: Projekcije rasta nijesu problem, već rizičan model finansiranja. Bez promjene strukture potrošnje i jačanja proizvodnje, zaduživanje samo odlaže probleme.  <figure> <img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/20260107160132_613d179268ff3653cc13184bec3d4147e07126699c4f585207db4e79e492cdce.jpg" data-media-id="editor_3" data-image-id="20260107160132_613d179268ff3653cc13184bec3d4147e07126699c4f585207db4e79e492cdce" data-rendition-name="original" width="1320" height="1250" loading="lazy" alt="tabele"> </figure>  VISOK FISKALNI RIZIK&nbsp; Portal ETV: Koliki je stvarni fiskalni rizik u narednih tri do pet godina? RABRENOVIĆ: Fiskalni rizik je visok i kumulativan. U baznom scenariju, dug raste na 61–62% BDP-a do 2027. U negativnom scenariju dostiže 65–68%, uz realnu mogućnost aranžmana sa MMF-om. Visoke potrebe refinansiranja (14–17% BDP-a godišnje) i deficit tekućeg računa od oko 18% BDP-a dodatno povećavaju ranjivost. Zaključak: Rizik nije neposredan, ali je realan. Neophodne su: jasna strategija upravljanja fiskalnim rizicima, fiskalni stabilizacioni fond od najmanje 3% BDP-a, preventivne kreditne linije sa međunarodnim finansijskim institucijama.  <figure> <img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/20260107160132_0bb7d9116fc200f91e77552a28f84281b6864036d6fb0d662daa2cecd5ddc6d9.jpg" data-media-id="editor_4" data-image-id="20260107160132_0bb7d9116fc200f91e77552a28f84281b6864036d6fb0d662daa2cecd5ddc6d9" data-rendition-name="original" width="1320" height="936" loading="lazy" alt="tabele"> </figure>  ZAVRŠNA OCJENA Crna Gora nije u fiskalnoj krizi, ali se nalazi na putanji koja, bez korekcija, vodi u sistemsku neodrživost u naredne tri do pet godina. Ključni nalazi: FZO ima strukturni jaz od 82,4 miliona eura godišnje. Inflacija je smanjila odnos dug/BDP sa 105% na 58,6%, ali je urušila kupovnu moć. Budžet za 2026. godinu je potrošački – kapitalni dio iznosi samo 8,05%. Projekcije rasta su realne, ali model finansiranja odlaže probleme. Fiskalni rizik je visok – bazni scenario predviđa dug od 61–62% BDP-a do 2027. Cijena odlaganja raste eksponencijalno. Svaka godina bez strukturnih reformi povećava buduće troškove i smanjuje prostor za manevar.

Tag: zajednica-opstina-crne-gore